از آب تا سراب کشاورزی مازندران

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، مازندران با بحران آب و خشکسالی روبروست؛ بحرانی که سالهاست درباره آن هشدارهایی داده شده بود. به دنبال این شرایط، امروز مردم مازندران چه در آب آشامیدنی و چه در حوزه آب کشاورزی با مشکلات عدیده‌ای مواجه هستند و ورود سالانه 17 میلیون مسافر و گردشگر به این استان مشکل را بیشتر می کند.

کشاورزی بدون آب ؟!

بخش کشاورزی مازندران هم به عنوان بزرگترین تولیدکننده 18 محصول کشاورزی در کشور، نیاز آبی فراوانی را در سال تجربه می کند که اوج آن در شالیزارها است. برنج یکی از محصولات استراتژیک کشاورزی است و استانهای مازندران و گیلان با 42 و 38 درصد تولید کشور برترین تولید کنندگان این محصول هستند. در مازندران با 210هزار هکتار شالیزار سالانه یک میلیون و 300 هزار تن شلتوک و 950 هزار تن برنج سفید تولید می شود.

معاون بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با بیان اینکه اگر پیش بینی کاهش بارندگی در سال زراعی جاری تحقق یابد در تابستان با کمبود منابع آبی مواجه می‌شویم به کشاورزان توصیه کرد: ازکشت دوباره برنج خودداری کنند تا هم شالیزارها و هم خاک حفظ شود و نیز مشکل کم آبی بیشتر نشود و منابع آبی به سمت شوری و افت سطح ایستایی پیش نرود.

شهیدی فر با اشاره به پیش‌بینی کشت برنج در 210هزار هکتار از زمین های کشاورزی استان گفت: تاکنون بیش از 20 درصد شالیزارها نشا شده است و به نظر می‌رسد تا اواخر اردیبهشت، نشاء شالیزارهای استان پایان یابد و با توجه به اینکه شخم و شیار، آب تخت، خزانه گیری، و نشا کاری بیش از 30 درصد مصرف آب را به خود اختصاص می دهد ، باید برای حوادثی مانند خشکسالی و کمبود آب آماده باشیم. وی از کشاورزان خواست با توجه به هشدارهای کارشناسان هواشناسی هرچه سریعتر برای شخم وشیار و آب تخت کردن مزارع اقدام کنند.

باقرنژاد رئیس اداره برنج سازمان جهاد کشاورزی مازندران نیز بهترین راهکار برای کاهش خسارات ناشی از خشکسالی را جلوگیری از کشت برنج در مناطق پرخطر خشکسالی دانست. به همین منظور کشت برنج، امسال در شهرستانهای نکا و میاندورود و بخشی ازبهشهر ممنوع اعلام شد! در واقع کشاورزان این مناطق، از منبع اصلی درآمد سالانه خود محروم شدند!

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای مازندران با اشاره به اینکه مازندران نیز مانند دیگر استانهای کشور، امسال با کمبود آب مواجه است و با افزایش مسافران و گردشگران این کمبود بیشترمی شود گفت: برای سال زراعی 96 - 97 نیز بحران آب بسیار جدی است و توصیه های لازم به مسئولان و بهره برداران شده است.

یخکشی افزود: مازندران رودخانه های فراوان دارد اما به دلیل اینکه با شیب تند از رشته کوه البرز سرچشمه می گیرند و طول آنها بسیار کوتاه است آب رودخانه ها زود خشک می شود. همچنین در سال زراعی گذشته 37 درصد آب رودخانه های استان کاهش یافته بود که مشکلاتی برای کشاورزان به وجود آورد.

وی با بیان اینکه امسال آبگیری سدها و آب بندان های مازندران در مقایسه با پارسال حدود 50 درصد کاهش را نشان می دهد تصریح کرد: به دلیل کاهش بارندگی و کمبود آب دراستان با وجود اینکه زمین های کشاورزی قابلیت 3 بار کشت را هم دارند، اما امسال چنین امکانی وجود ندارد.

مدیرکل هواشناسی مازندران هم با اشاره به کاهش 47 درصدی بارندگی در سال زراعی جاری در مقایسه با سال گذشته گفت: ستاد بحران پیگیری آب کشاورزی در این استان تشکیل شد و از مسوولان دستگاه های مرتبط و کشاورزان می خواهم از هم اکنون آمادگی مقابله با بروز خشکسالی را داشته باشند.

رضوی با بیان اینکه شخم زمستانی شالیزارها و آب تخت کردن زمین، زمان نشا کاری و مدیریت آب باید از هم اکنون مورد توجه مسوولان و مردم قرار گیرد افزود: توان بالقوه آب در مازندران حدود شش میلیارد و ‎ 600میلیون مترمکعب است که از این مقدار چهار میلیارد و 900میلیون مترمکعب آب های سطحی و بقیه آب های زیرزمینی است. اما بطور میانگین سالانه حدود یک میلیارد و 550 میلیون مترمکعب آب سطحی و یک میلیارد و 350 میلیون مترمکعب آب زیرزمینی در مازندران بهره برداری می شود و بقیه آبهای سطحی بدون هیچ استفاده ای به دریا می ریزد.

با توجه به شرایط کنونی و جدی تر شدن بحران خشکسالی، هر چند برای اجرای طرحهای میان مدت و بلند مدت مانند زهکشی و یکپارچه سازی اراضی و طرحهای آبخوان داری دیر است اما می توان از روشهای سنتی مانند تعیین میراب و سهمیه بندی عادلانه آب و مدیریت مناسب برداشت از چاههای کنونی استفاده کرد تا خسارات کمتری به کشاورزان استان وارد شود.

این گفته ها در حالی است که مسئولان در سالهای اخیر وعده های فراوانی برای رفع چالش های آبی مازندران داده اند و می توان گفت یکی از وعده های ثابت همه استانداران و مسئولان امور عمرانی کشور درباره مازندران، پس از طرحهای زباله، درباره مدیریت منابع آب ها بود تا جایی که رحمانی فضلی وزیر کشور هم در مراسم معارفه استاندار فعلی مازندران به بحران آب در استان اشاره و آن را ناشی از جدی نبودن مسئولان در پیگیری طرحها دانست. در چنین شرایطی است که فصل زراعی 96- 97 شالیکاران مازندران چشم انتظار تحقق دست کم یکی از وعده های مسئولان هستند، باید منتظر ماند و دید آیا امیدهای کشاورزان به سراب می رسد یا شالیزارهای استان این بار سیراب می شوند ؟