مخالفت دنیا با اکثر تصمیم‌های ترامپ

پژوهش خبری صداوسیما: رهبر معظم انقلاب در بیانات خود به مناسبت روز دانش آموز به مخالفت دنیا با غالب تصمیم های ترامپ اشاره کردند.

«قدرت در آمریکا امروز رو به ضعف کامل و رو به فرسودگی کامل است؛ در زمینه‌های مختلف. حالا زمان دولت اوباما هم همین‌جور بود امّا زمان این آقا که دیگر به طور واضح با او مخالفت می‌شود؛ در غالب زمینه‌هایی که او تصمیم می‌گیرد، در دنیا با او مخالفت می‌شود. نه‌فقط مخالفت مردمی -که اگر قرار باشد رأی‌گیری کنند و از مردم هر کشوری سؤال کنند، نظرات منفی خواهند داد- حتّی دولت‌ها هم که رودربایستی دارند با آمریکا، با او مخالفت می‌کنند؛ چین مخالفت می‌کند، اروپا مخالفت می‌کند، روسیه مخالفت می‌کند، هند مخالفت می‌کند، آفریقا مخالفت می‌کند، آمریکای لاتین مخالفت می‌کند.»(بیانات در دیدار دانش‌آموزان و دانشجویان 12 /8/ 97)

اکثر شاخصه ها و آماری که منابع غربی بویژه منابع آمریکایی ارائه داده‌اند، این اظهارات مقام معظم رهبری را تایید می‌کند. عصبانیت دونالد ترامپ در سخنرانی مجمع عمومی سازمان ملل از برخی کشورهایی که با وجود کمک‌های آمریکایی حرف‌های کاخ سفید را گوش نمی‌دهند، یکی از مصادیق آن است. البته به طور کلی در سال‌های گذشته بویژه پس از پیروزی ترامپ، عملاً کشورهای بزرگ اعتقادی به برتری قدرت آمریکا ندارند. برخی حتی پا را از این فراتر گذاشته و معتقدند، ترامپ، پایان دوره آمریکایی است.
دوره ترامپ آغاز افول رهبری آمریکا
زمانی دیپلماسی آمریکایی بر ضرورت توافقنامه های چندجانبه در موضوعاتی نظیر تجارت، آب و هوا، امنیت منطقه ای و کنترل تسلیحاتی تاکید می کرد و آمریکایی ها همواره ادعا می کردند که نظم بین‌المللی مقررات- پایه هستند. اما دیگر آن روزها سپری شده است. دیگر نه تنها، چین، روسیه و آلمان می‌توانند در زمینه نقش جهانی با آمریکا برابری کنند، که کشورهای دیگری نظیر هند و جمهوری اسلامی ایران نیز ادعا کنند که می توانند در مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی بیش از آمریکا ایفای نقش کنند.

نتایج نظرسنجی گالوپ منتشر شده در ماه ژانویه 2018، حاکی از این بود که نقش رهبری آمریکا در جهان از 48 درصد در دوره اوباما به 30 درصد در دوره ترامپ رسیده است که پایین ترین میزان درباره نقش آمریکا در عرصه بین المللی از زمانی بوده است که گالوپ این نظرسنجی را انجام می داد. نکته قابل تامل بهبود رتبه آلمان است که با 41 درصد در جایگاه اول و چین با 31 درصد در جایگاه دوم قرار گرفته و بعد از آن آمریکا قرار داد. نکته قابل توجه دیگر در این نظرسنجی این است که آمریکا بیشترین اعتبار خود را در میان متحدانش در کشورهای غرب اروپا، استرالیا و آمریکای لاتین از دست داده است.
در میان کشورهای غرب اروپا نیز بیشترین افول اعتبار رهبری آمریکا در انگلیس دیده می شود که در مقایسه با نظرسنجی قبلی در میان مردم انگلیس 26 درصد کاهش یافته است.

 

بسیاری از ناظران سیاسی معتقدند، ‌از زمان ریاست جمهوری جورج بوش پسر، آمریکا در عرصه بین الملل بی‌اعتبار شده است و دیگر نمی‌تواند نقش قاطعانه ای در تحولات بین الملل داشته باشد. طرح دولت بوش برای به اصطلاح جنگ علیه تروریسم با بدنامی ها و رسوایی ها نظیر زندان های مخفی سازمان سیا، شکنجه و بدرفتاری با زندانیان در هم آمیخت. افغانستان برای نیروهای آمریکایی و هم پیمانانش به باتلاق تبدیل شد. در عراق، نیز رفتار سربازان آمریکایی به گونه ای بود که به جای آنکه عراقی ها آنها را ناجی بدانند، بیگانگانی می دانستند که باید از کشورشان خارج شوند و در این کشور به جز خرابی، بی ثباتی و ناامنی، سوء مدیریت را نیز به ارث گذاشتند.

سیاست‌های دولت اوباما در عرصه بین‌المللی که مقامات کاخ سفید آن را "رهبری از پشت سر" می نامیدند، اوضاع را بسیار بدتر کرد. این سیاست که مداخله در تمامیت ارضی کشورهای دیگر از طریق کمک های نظامی و سیاسی به مخالفان بود، فقط در سوریه دست کم نیم میلیون کشته و چند میلیون مجروح و معلول برجای گذاشت و خرابی های بسیار زیادی به بار آورد. در نتیجه این سیاست، دست کم پنج میلیون سوری از کشورشان فرار کردند و دامنه بحران کل منطقه غرب آسیا و حتی اروپا را نیز دربرگرفت.

آمریکا در این شرایط بود که ترامپ آن را تحویل گرفت. او نیز به جای حل ریشه ای مشکلات سیاست خارجی آمریکا، مسائل دیگری برای آن به وجود آورد. ترامپ اعلام کرد که قصد دارد در مرزهای جنوبی با مکزیک دیوار بسازد و هزینه ساخت این دیوار را هم باید مکزیکی‌ها بپردازند و در یک فرمان اجرایی از ورود مسلمانان به آمریکا جلوگیری کرد. ترامپ همچنین با سخنرانی های خودش دیپلماسی آمریکا را در عرصه جهانی به چالش کشید و بدون توجه به جایگاهش به عنوان رئیس جمهوری آمریکا، از توئیتر برای انتشار تراوشات ذهنی اش استفاده کرد.
ترامپ و نشانه های افول آمریکا در رهبری نظام بین الملل
ترامپ به عنوان چهل و پنجمین رئیس جمهوری آمریکا را برخی آخرین فرمانده امپراتوری آمریکا تصور می کنند. ترامپ با شعار اول آمریکا، عملاً به جهانیان این گونه القا کرد که شهروندان آمریکایی، شهروند درجه یک هستند و بقیه مردم جهان شهروندان درجه دو محسوب می شوند.

یکی از نشانه های افول اعتبار رهبری آمریکا در عرصه بین الملل، نوع رفتار رهبران جهان با ترامپ است. در آخرین تحول، ژان کلود یونکر، رئیس کمیسیون اروپا در نشست مشترک در واشنگتن بر سر مناقشه تعرفه با اروپا از دست دادن با ترامپ خودداری کرد. در نشست های متعددی که در دو سال گذشته از زمان پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری گذشته است، نیز کاملا واضح است که رهبران جهان او را جدی نمی گیرند.
شاید به همین دلیل است که ترامپ برای جلب توجه آنها، تصمیمات مناقشه برانگیزی نظیر خروج از برجام و یا اعمال تعرفه بر کالاهای وارداتی به آمریکا و یا لفاظی با کره شمالی و در نهایت امضای یک توافق نیم بند با این کشور اتخاذ می کند.
سیاست های ترامپ بویژه شعار اول آمریکا، این باور را به متحدین واشنگتن القا کرده است که آمریکا جز به منافع خودش فکر نمی کند و وزارت خارجه آمریکا دیگر نقش مهمی در این کشور ندارد.
در حال حاضر بسیاری از هم پیمانان آمریکا به منتقدین سیاست خارجی فعلی آمریکا پیوسته اند. آنها بر این باورند که آمریکا در گذشته نفوذ بسیار زیادی بر تحولات بین المللی و در نهادهای سراسر جهان داشت و این نفوذ در حال حاضر به شدت ضعیف شده است.

پژوهش خبری // تهمینه بختیاری