تشریح علل شیوع بیشتر کووید ۱۹ در مردان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی وزارت بهداشت؛ خانم دکتر مطهره علامه با بیان اینکه هفته بین المللی سلامت مردان از ۱۵ تا ۲۱ ژوئن برگزار می‌شود گفت: گرچه همه افراد جامعه از کوچک تا بزرگ و زن و مرد در معرض خطر کرونا ویروس هستند، اما سن و جنس به عنوان دو عامل مهم در ابتلا یا شدت علایم تأثیر گذارند. ابتلا و سن افرادی که علائم شدید تری پیدا می‌کنند یا ابتلا به کرونا در آن‌ها منجر به مرگ می‌شود، در سال‌های پایانی میانسالی و دوره سالمندی بیشتر است.

 ابتلا و مرگ و میر کرونا در مردان بیشتر از زنان 
وی افزود: تاکنون موارد آلودگی و شدت ابتلا و مرگ و میر در مردان بیشتر از زنان بوده و این افراد نیازمند مراقبت و توجه بیشتر هستند. مهمترین عواملی که در ابتلا و شدت بیشتر عوارض کووید ۱۹ در مردان نقش بازی می‌کنند و در مطالعات مختلف در نقاط مختلف دنیا مورد تأکید قرار گرفته اند ویژگی‌های بیولوژیک مردان هستند که مطالعات حاکی از آن است که برخی ویژگی‌های بیولوژیک مردان آنان را نسبت به ابتلا به کووید ۱۹ آسیب پذیرتر از زنان می‌سازد.
وی ادامه داد: از جمله اینکه وجود آنزیم ACE در مردان بیشتر از زنان است که عاملی برای ایجاد عفونت قلمداد می‌شود. همچنین عامل ژنتیک مربوط به کروموزوم اضافی در زنان عامل ایمنی بهتر در زنان است. از طرف دیگر در برخی مطالعات وجود هورمون استروژن در زنان را عاملی برای بهبودی سریع‌تر و کاهش شدت ابتلا در زنان دانسته اند. به هر حال شواهد، حاکی از آسیب پذیری بیولوژیک بیشتر مردان در مقابل بیماری کووید ۱۹ است.
خانم دکتر علامه گفت: جایگاه اجتماعی و مسؤولیت شغلی مردان عامل دیگر است. شاغل بودن اکثریت مردان به عنوان نان آور خانواده سبب می‌شود که تماس‌های آنان با محیط خارج از خانه بیشتر از سایر افراد خانواده بوده و در معرض خطر بیشتری قرار گیرند. آن‌ها باید بنا را بر آن بگذارند که اطرافیان آن‌ها از فامیل، همسایه، همکار، دوست و آشنا تا پزشک و معلم و مغازه دار و راننده، آلوده هستند.
وی افزود: تنها با پذیرش این اصل است که به حفاظت شخصی خود توجه خواهند کرد و حداکثر اصول بهداشتی و احتیاطات همه جانبه را رعایت خواهند کرد. رعایت اصول حفاظت فردی در محیط کار بر اساس پروتکل‌های مربوطه در این گروه سنی از اهمیت زیادی برخوردار است.
وی تصریح کرد: اغلب شغل‌های در معرض خطر یا مردانه هستند یا حتی اگر مردان و زنان هر دو به آن اشتغال دارند، مردان بیشتری مبتلا شده و با علایم شدیدتری مواجه شده اند. شدت ابتلا و مرگ و میر در مردان کادر بهداشت و درمان نیز بیشتر از زنان بوده است.
خانم دکتر علامه گفت: به طور کلی کارکنانی که در معرض مواجهه بیشتر با کروناویروس هستند، شامل کارکنان خدمات بهداشتی و درمانی، خانه‌های بهداشت کارگری و مرکز بهداشت کار، کارکنان کفن و دفن، کارکنان آزمایشگاه‌های تشخیص طبی، مسؤولان و کارکنان فرودگاه‌ها و شرکت‌های هوایی و ریلی و مترو، کلیه وسایل حمل و نقل عمومی اتوبوس، تاکسی، مرزبانان، کارکنان جمع آوری زباله، پسماند و یا فاضلاب، کارکنانی که مرتب در مسافرت به خصوص به مناطق آلوده هستند، است.

 ضرورت اقدامات پیشگیرانه در محل کار 
وی با اشاره به این که اقدامات پیشگیرانه و کنترلی برای محافظت از کارگران در برابر مواجهه با ویروس کرونا و ابتلا به آن بستگی به نوع کار انجام شده و خطرپذیر مواجهه با آن از جمله ظرفیت ارتباط با افراد آلوده و آلودگی محیط کار دارد، گفت: کارفرمایان باید راهبرد‌های کنترل عفونت را بر اساس یک ارزیابی ریسک دقیق با استفاده از تلفیق مناسبی از کنترل‌های مهندسی و مدیریتی، شیوه‌های کار ایمن و وسایل حفاظت فردی (PPE) اتخاذ کنند تا از مواجهه کارگران پیشگیری شود.
خانم دکتر علامه ادامه داد: برای جلوگیری از مواجهه شغلی با ویروس کرونا کارفرمایان ملزم هستند که به کارگران در زمینه اجزای پیشگیری از آلودگی از جمله وسایل حفاظت فردی آموزش دهند. همچنین لازم است مردان در محیط کار اصول پیشگیری از بیماری کووید ۱۹ را جدی بگیرند.
وی مسؤولیت خانوادگی مردان برای خرید اقلام مورد نیاز خانواده را علت دیگر ابتلای مردان به کووید ۱۹ دانست و گفت: اکثریت میانسالان مسؤولیت خرید اقلام ضروری خانواده را نیز به عهده دارند و در معرض خطر بیشتری قرار می‌گیرند. به همین جهت باید خرید را فقط به تأمین مواد اصلی مورد نیاز را اختصاص دهند. این کالا‌های اصلی شامل مواد شوینده، ضد عفونی کننده و بهداشتی و دارویی و مواد غذایی است.
وی افزود: توجه کنید تأمین هیچ کالایی مهمتر از کالا‌های فوق نیست. همچنین تعداد دفعات خرید را به حداقل ممکن برسانند و سعی کنند خرید اقلام مورد نیاز را یک جا خریداری کنند.
خانم دکتر علامه همچنین تأثیر مسائل فرهنگی بر ابتلای مردان را مورد اشاره قرار داد و گفت: از جمله مهم‌ترین چالش‌ها باور غلط مردان مبنی بر برتر بودن و قوی‌تر بودن مردان نسبت به زنان و در نتیجه مغفول ماندن تمرکز بر سلامت خودشان است. با همین باورهاست که مردان کمتری به مراکز درمانی مراجعه می‌کنند و به انجام آزمایش تن می‌دهند یا کمتر از زنان به رعایت اصول بهداشتی تعریف شده مانند شستشوی مکرر دستها، استفاده از ماسک و دستکش مبادرت می‌ورزند.
وی افزود: انتشار آمار‌های مربوط به ابتلا و مرگ و میر مردان در اثر بیماری کووید ۱۹ از مواردی است که می‌تواند بر شکستن این رویکرد غلط برای محافظت در مقابل کرونا مؤثر باشد.
وی ادامه داد: بیماری‌های مزمن در مردان عامل خطر دیگر است. گرچه بیماری‌های مهمی مانند بیماری قلبی عروقی فشارخون بالا، دیابت، بیماری عروق قلب و بیماری عروق مغزعامل مهم مرگ و میر به ویژه در گروه سنی میانسال و سالمند است، اما این عوامل در مردان نقش بسیار پررنگ تری نسبت به زنان دارند و بروز و شیوع و مرگ و میر ناشی از آن‌ها به طور قابل توجهی بیشتر از زنان است.
وی توضیح داد: با توجه به اینکه یک عامل خطر بسیار مهم در شدت ابتلا مرگ و میر ناشی از کووید ۱۹ ابتلا به بیماری‌های زمینه‌ای فوق است، مردان در معرض خطر بیشتری قرار می‌گیرند. از طرف دیگر با توجه به اینکه درصد بیشتری از مردان بخصوص در گروه میانسال دارای بیماری‌های مزمن زمینه‌ای غیرواگیر مانند انواع سرطانها، دیابت، بیماری قلبی وعروقی، بیماری کلیوی مزمن و بیماری‌های سیستم عصبی نیز در معرض خطر بیشتر برای ابتلا به بیماری کرونا و عواقب آن بوده و نیازمند توجه و مراقبت بیشتری می‌باشند.
خانم دکتر علامه گفت: رفتار‌های ناسالم مردان نیز مزید بر علت است. به همان اندازه که ویروس کرونا خطرناک و مرگ آفرین است، اثرات ناگوار و مخرب تغذیه ناسالم و بی تحرکی بر سلامتی نیز می‌تواند منجر به عواقب ناخوشایندی مانند سکته قلبی و مغزی، دیابت، فشارخون بالا، چاقی، چربی خون بالا، کبد چرب، افسردگی، کاهش قوای عضلانی شود.

 ضرورت تغذیه مناسب در دوران کرونا 
وی افزود: تغذیه ناسالم، فعالیت بدنی ناکافی و چاقی از دلایل مهم بیماری‌های غیرواگیر است که متأسفانه مردان را در معرض خطر ابتلا به کووید ۱۹ و مقاومت پایین در مقابله با آن قرار می‌دهد. لازم است مردان برای محافظت از خود در مقابل کرونا و سایر عوارض بیماری‌های غیرواگیر به رفتار‌های ناسالم خود در دوره شیوع کرونا پایان دهند. هیچ چیز به اندازه یک برنامه غذایی کامل و صحیح به تقویت سیستم دفاعی کمک نمی‌کند.

 پرهیز از زندگی بی تحرک و فعالیت بدنی کافی در مردان 
وی همچنین در زمان فاصله گذاری اجتماعی، پرهیز از زندگی بی تحرک و فعالیت بدنی کافی در مردان را از اهمیت زیادی برخوردار دانست و گفت: فعالیت بدنی با شدت متوسط، ایمنی بدن را در مقابل بیماری کرونا بالا می‌برد؛ هم چنین در کاهش استرس‌های ناشی از این بیماری مهلک مؤثر است.
خانم دکتر علامه گفت: فعالیت ورزشی مناسب برای بهبود ظرفیت قلبی و تنفسی و تقویت عضلات نیازمند برنامه کاملی برای ابعاد مختلف ورزش هوازی، تمرینات کششی و تمرینات قدرتی است. فعالیت هوازی با شدت متوسط که اغلب معادل با راه رفتن سریع است و به نحو چشمگیری ضربان قلب را تسریع می‌کند. در شرایط خانه نشینی ناشی از شیوع کرونا می‌توان راه رفتن در حیاط یا پارکینگ منزل یا تردمیل را در نظر گرفت. می‌توان با جمع دوره‌هایی که حداقل ۱۰ دقیقه یا بیشتر طول می‌کشند، تا حداقل ۳۰ دقیقه روزانه انجام داد.
رییس اداره سلامت میانسالان معاونت بهداشت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی افزود: تمرینات کششی و انعطاف پذیری که سبب افزایش دامنه حرکتی، افزایش گردش خون و گرم کردن عضلات می‌شود شامل تمرینات قدرتی که این نوع تمرینات با کمک وزن بدن خود فرد یا انواع وزنه‌ها یا ورزشی برای تقویت قدرت و استقامت عضلات انجام می‌شود.
خانم دکتر علامه بیان کرد: ویروس کرونا از جمله عوامل بیماری زای تنفسی است که ممکن است از یک سرماخوردگی خفیف تا بیماری‌های شدیدتری را باعث شود. عوامل زمینه‌ای متفاوتی مانند بیماری‌های قلبی و عروقی و دیابت می‌توانند روند طبیعی بیماری را تغییر دهند. با توجه به درگیرشدن دستگاه تنفسی و ریه‌ها در بیماری کرونا، استعمال دخانیات شامل سیگار، قلیان و نظایر آن می‌تواند در روند پیشرفت این بیماری تأثیرگذار باشد.
وی افزود: در همه جوامع، مصرف دخانیات در مردان بسیار بیشتر از زنان است. سابقه مصرف دخانیات هنگام ابتلا به کرونا، علائم بسیار شدیدتر و کشنده تری ایجاد می‌کند، زیرا دود ناشی از دخانیات مانع از رسیدن اکسیژن به ریه‌ها می‌شود. به دلیل آسیب دیدگی و عملکرد نامناسب ریه‌ها در استعمال کنندگان مواد دخانی، این افراد با شدت و وخامت بیشتری تحت تاثیر این ویروس قرار خواهند گرفت.
خانم دکتر علامه گفت: شیوع بیماری کووید ۱۹ احساس ضرورت برای ترک سیگار را افزایش می‌دهد و دلایل کافی وجود دارد که ترک سیگار در طول همه گیری جهانی کووید ۱۹ می‌تواند شانس مبارزه با ویروس را افزایش دهد. از این شرایط باید برای تغییر رفتار مردان به ویژه مردان جوان در جهت ترک سیگار سود جست.