درخواست پدر تقویم تبری برای ملی شدن سال نو مازنی‌ها

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز مازندران، دوم مرداد ماه خورشیدی هر سال، برابر است با یکم فردین ماه تبری، که مازندرانی‌ها آن را به عنوان آغاز سال نو جشن می‌گرفتند.

سال ۱۵۳۲ باستانی و تبری در مازندران امسال با شرایط متفاوت‌تر از سال‌های قبل آن آغاز شد. امروز از استاد نصرالله هومند، پدر تقویم و گاهشمار تبری با اهدا تندیس سال نو تبری تجلیل شد.
گاهشمار طبری، تبری و یا مازندرانی، نوعی از گاهشمار ساسانی است که در آن سال برابر ۳۶۵ روز و شامل دوازده ماه ۳۰ روزه بوده که در تقویم مردم منطقه مازندران به عدد ۱۵۳۲ رسیده است.
سال تبری با فردینه ما از ۲ مردادماه هجری خورشیدی آغاز می‌شود و هر ماه ۳۰ روز دارد.
امروز و در دوم مردادماه و همزمان با آغاز سال نو تبری به همت اداره کل فرهنگ وارشاد اسلامی مازندران، اداره فرهنگ وارشاد اسلامی آمل و سازمان فرهنگی، اجتماعی و ورزشی شهرداری آمل از ویژه برنامه‌های این روز درآمل رونمایی و از استاد نصرالله هومند پژوهشگرتقویم تبری استان نیز تجلیل شد.

رونمایی از لوگوی نوسال تبری
مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی مازندران در خصوص برنامه‌های گرامیداشت سال تبری در استان گفت: امسال و به علت شرایط خاص کرونایی، بسیاری از برنامه‌های پیش بینی شده اجرایی نشد.
عباس زارع افزود: مهمترین بخش‌های این مسابقه بزرگ عبارت از مسابقه طراحی لوگوی «نو سال تبری»، مسابقه آواز‌های مازندرانی ویژه نوجوانان تا ۱۵ سال، مسابقه نقاشی کودکان با موضوع نوسال تبری و مسابقه شعر (دوبیتی) محلی با موضوع مازندران است که با هدایت ادارات فرهنگ و ارشاد اسلامی شهرستان‌ها در سراسر استان به صورت مجازی برگزار می‌شود.
وی، حلول سال نو تبری را فرصت مناسبی برای احیا و پاسداشت فرهنگ و سنت‌های بومی و آشنایی نسل جدید با تجربه ها، دیدگاه‌ها و رسم‌های نیاکان بیان کرد وافزود : استاد هومند با دارا بودن سابقه طولانی در استخراج تقویم بومی، مطالعات و پژوهش‌های باستانی و کهن مازندران، بنیان گذار تقویم تبری است و وظیفه ما در قبال بزرگوارانی، چون ایشان، که فرهنگ غنی مازندران را برایمان به یادگار گذاشتند صیانت از این فرهنگ و زحمات‌شان است.
مدیرکل فرهنگ وارشاد اسلامی مازندران همچین، از تقویم تبری به عنوان یکی از گنجینه‌های مهم فرهنگی در استان یاد کرد و از استاد هومند به واسطه گردآوری این اثر ماندگار و ارزشمند قدردانی کرد.

درخواست پدر تقویم تبری برای ثبت ملی
درباره مبدأ تقویم تبری نظرات متفاوتی ارائه شده‌است و مبدأ آن را اسپهبدی (۲۴شمسی)، یزدگردی، خراجی (۱۱ق. ه) یا باستانی می‌نامند.
اما آنچه امروزه مشهور است بر اساس محاسبات نصرالله هومند پژوهشگر تقویم تبری، آغاز آن باستانی و برابر با دوم مرداد ۱۳۳سال پیش از هجرت مصادف با حاکمیت فرزند قباد، کیوس بر ساتراپ تبرستان می‌باشد.
وی معتقد است که تقویم تبری با تقویم هجری خورشیدی ۱۳۳ سال تفاضل دارد که به علت تفاوتشان در سر سال از اول فروردین تا اول مرداد این تفاضل ۱۳۲ سال می‌باشد.
پژوهشگر گاهشماری و تقویم تبری گفت: تقویم تبری به لحاظ علمی و دقت بسیار فراتر از تقویم میلادی است و باید به خود ببالیم که منجمان این خطه یک هزار و ٧٠٠ سال قبل از میلاد مسیح، تقویمی را تهیه کرده اند که کوچک‌ترین خطایی در آن دیده نمی‌شود.

تلاش ربع قرن پژوهشگر آملی برای ماندگاری ماه‌های تبری
استاد هومند با اشاره به اینکه کار شناسایی و پژوهش‌های علمی و پایه تقویم طبری از سال ۱۳۴۸ شمسی شروع شد و نمونه اولیه آن درسال ۱۳۶۸ ارائه شد افزود: به علت اختلاف‌های محاسباتی در برخی ایام و علمی‌تر شدن پژوهش‌ها، فرایند این تقویم تا سال ۱۳۷۵ به طول انجامید و در نهایت استخراج نهایی و تقویم بومی و تبری مازندران نهایی شد.
وی با بیان اینکه در سال‌های گذشته؛ تقویم مربوط به خطه گیلان ثبت ملی شد، ابرازامیدواری کرد: اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی وگردشگری مازندران مقدمات ثبت ملی تقویم تبری را هم فراهم کنند.
۲ تا ۳۱ مرداد- فردینه ما (سیو ما) / ۱ تا ۳۰ شهریور -کرچه ما / ۳۱ شهریور تا ۲۹ مهر - هَرِه ما / ۳۰ مهر تا ۲۹ آبان - تیرما/  ۳۰ آبان تا ۲۹ آذر - مِردال ما/ ۳۰ آذر تا ۲۹ دی - شروینه ما/ ۳۰ دی تا ۲۹ بهمن - میر ما / ۳۰ بهمن تا ۲۹ اسفند - اونِه ما  ( ۳۰ اسفند تا ۵فرودین پیتک) ۶ فروردین تا ۴ اردیبهشت  اَرکِه ما/ ۵ اردیبهشت تا ۳ خرداد - دِ ماه / ۴ خرداد تا ۲ تیر وَهمَنِه ما / ۳ تیر تا ۱ مرداد نوروز ما (عید ما) ماه‌های شمسی برابر با ماه‌های تبری در مازندران است.