تقویم تاریخ، در چنین روزی بر دنیا چه گذشت؟

( ۹۷ سال پیش در چنین روزی ۱۹ اوت سال ۱۹۲۳ میلادی )
"ویلفردو پارتو" (Vilfredo Pareto) فیلسوف برجسته ایتالیایی درگذشت. ویلفردو پارتو، فیلسوف اروپایى در ۱۵ ژوئیه ۱۸۴۸ میلادی در پاریس به دنیا آمد. وی فرزند یک تبعیدی از ایتالیا بود. او تحصیلات خود را در فرانسه آغاز کرد؛ ولی آن را در ایتالیا ادامه داد و در ریاضیات و ادبیات کلاسیک تخصص یافت. وی در ابتدا در رشته مهندسی تحصیل کرد و سپس به عنوان استاد اقتصاد سیاسی در دانشگاه لوزان سوئیس به تدریس پرداخت.

پارِتو ریاضیات را در فرضیه‏‌های اقتصادی وارد کرد و کوشید تا در مقولات اجتماعی بین عوامل معقول و غیرمعقول تمیز قائل شود و بدین ترتیب موجبات صعود و سقوط طبقه حاکم را مشخص نماید. به نظر وی، اعمالی منطقی و معقول نامیده می ‏شوند که وسایل متناسب با هدف را به کار برند و پیوندی منطقی باعث اتصال وسیله و هدف باشد. این پیوند باید از طرف کسانی که برای داوری شایستگی دارند مورد تایید قرار گیرد. پارتو در فلسفه سیاسی از شیفتگان ماکیاولی، فیلسوف هم وطن خود بود و حکومت مطلقه را تنها حکومت عملی و کارآمد برای اجتماعات بشری می‏‌دانست. او نسبت به کسانی که براساس تمایلات بشر دوستانه طالب دموکراسی بودند با دیده خوبی نمی‏‌نگریست. به عبارت دیگر، پارِتو معتقد بود که اقلیتی از مردم برای آن آفریده شده‏‌اند که، چون اربابی جابر حکومت کنند و اکثریت آفریده شده‌‏ا‌ند، برای آنکه، چون بنده‏ای مطیع، فرمانبرداری نمایند. فلسفه ماکیاولی و مشرب پارتو، مورد نظر فاشیست‌‏های ایتالیایى در زمان موسولینی، نخست‏‌وزیر مستبد ایتالیا قرار گرفت و آنان علی‌‏رغم اعتراضات پارتو که می‏‌گفت فلسفه‌‏اش را بد فهمیده‌‏اند، احترام و افتخار بسیار بر سرش گذاشتند. مشهورترین اثر پارِتو ذهن و اجتماع در دو جلد نام دارد که در آن، اندیشه‏‌های خود را مطرح نموده است. ویلفردو پارتو، سرانجام در ۱۹ اوت ۱۹۲۳ میلادی در ۷۵ سالگی درگذشت.