تب دار شدن برنج شمال / خاک خوری برنج ایرانی در پستو

به گزارش خبرگزاری صداوسیما مرکز مازندران؛  پاییز به نیمه آبان رسیده، فصل خزان در شمال، فقط فصل برگ ریزان درختان ۴۰ میلیون ساله هیرکانی نیست، اینجا در هیچ فصلی ، کار متوقف نمی‌شود، حتی ، زمانی که کرونا بی رحمانه بتازد.

فصل برداشت خوشه‌های طلایی برنج با فصل برداشت میوه‌های نارنگی و پرتقال‌های خوش آب و رنگ گره خورده است، برای جویا شدن حال برنج شمال، راهی منطقه فریدونکنار و محمودآباد، قطب برنج محلی و خوش عطر مازندران شدم، حاج رضا قلی نژاد کشاورز روستای برنج ده محمودآباد یکی از ۱۷۰ هزار بهره بردار شالیزار‌های استانه، او برای حفظ سلامتیش در برابر کرونا، ماسکی بر صورت زده و با دستگاه دروگر در حال برداشت برنج دو نوج (رتون) است، پس از سلام و احوالپرسی سر صحبت را باز میکنم، او می‌گوید: شکر خدا به لطف باران بموقع بهار و گرمای تابستان، فصل زراعی خیلی خوبی داشتیم و برنج از مرغوبیت بالایی برخوردار است. اما چه فایده، این همه تلاش و کوشش الان در پستو انبار خانه ام دارد خاک میخورد، برنج مشتری ندارد ...

او می‌گوید: از یک هکتار، ۵ تن شلتوک برداشت می‌کنم، اگر تقسیم بر هزینه کود، سم، کارگر و شخم و شیار زمین شود چیزی دست کشاورز را نمی‌گیرد.

حاج رضا قلی نژاد از وضعیت بی سامان برنج گلایه می‌کند و می‌گوید: این روز‌ها با وجود آمدن کرونا و کم شدن کار فصلی، رنج زیادی بر دوش خودم و خانواده ام است، تصمیم دارم علیرغم میل باطنی ام، این زمین‌های حاصلخیز را به یکی از خوش نشین‌های تهرانی، اصفهانی، شیرازی و تبریزی بفروشم تا جای محصول پربرکت برنج، قارچ‌های بتنی سبز شود.

عمادی برنجکار روستای حسین آباد بهشهر هم می‌گوید: برنج‌های محلی طارم و صدری، دم سیاه و پرمحصول شیرودی و فرج در بازار خرید و فروش نمی‌شود و مجبوریم در انبار یا در شالیکوبی‌ها نگه داریم تا شاید مشتری بیاید.

 

قاسمی برنجکار روستای التپه بهشهر که چند روزی دروی برنجش اتمام یافته و برای تبدیل شلتوک به برنج سفید به شالیکوبی برده است، هم می‌گوید: به دلیل نوسانات بازار دلار و انتخابات رییس جمهوری آمریکا، تجار، تمایلی به خرید و فروش محصول برنج ندارند.

او می‌گوید:کشت اول برنج سفید محلی کیلویی ۲۵ تا ۲۷ هزار تومان با ۱۰ درصد شکستگی و کشت دوم ۳۰ تا ۳۲ هزار تومان و برنج‌های پرمحصول شیرودی، فرج و ندا ۲۵ تا ۲۲ هزار تومان قیمت گذاری شده است، اما خریداری وجود ندارد.

رحمانی یکی از شالیکوبی داران شهرستان بابل هم می‌گوید: برنج خارجی در سطح وسیعی در بازار پخش شده و بازار برای ورود برنج محلی کشاورزان گیلان و مازندران مهیا نشده است.

 

برای جویا شدن وضعیت بازار برنج ایران به آمل مرکز بین المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران هم رفتم. مرکزی که قرار بود بازار این محصول خوش عطر شمال را رونق دهد حالا خودش به، گل نشسته است.

مدیرعامل مرکز بین المللی تجارت و پایانه صادرات برنج ایران می‌گوید:با تاخیر یکماه در اعمال ممنوعیت واردات برنج از مرداد به شهریور سبب شد، برنج خارجی در سطح وسیعی در بازار پخش شود و زمینه رکود بازار برنج داخلی رقم بخورد.

یزدان پناه می‌گوید:سوءمدیریت تصمیم گیران بازار برنج، سبب واردات بی رویه این محصول شده است.

 

---

 بیشتر بخوانید: 

• برنج شمال در سایه اختلاط ضربه فنی می‌شود

---

قائم مقام خانه کشاورز کشور هم با اشاره به ضعف‌های مدیریتی در تصمیم گیری برای بازار برنج می‌گوید: در حالی که تولید امسال برنج مازندران به بیش از یک میلیون و ۲۰۰ تن رسیده است، شاهد اضافه شدن استان‌های دیگر مانند گلستان و خوزستان به جمع استان‌های تولید کننده برنج هم بودیم، اما باز هم تصمیم به واردات گرفته شد.

بیابانی می‌گوید: بر اساس ارزیابی‌ها سرانه مصرف برنج در ایران ۳۶ تا ۴۰ کیلوگرم است، اما مسئولان این حوزه بر اساس نظر برخی سودجویان، این سرانه را تا ۴۴ کیلو محاسبه و این عدد را مبنای تصمیم گیری درباره واردات می‌کنند که اشتباه است.

رییس انجمن برنج کشور می‌گوید: گروهی بیشتر حامی واردات برنج هستند و متاسفانه گاهی دولت هم این طیف را برای واردات برنج هندی، پاکستانی و تایلندی حمایت می‌کند.

علیزاده شایق می‌گوید:این گروه از وارد کننده برنج نما سعی دارند به دولت ثابت کنند که نیاز کشور به واردات برنج بیش از ۷۰۰ هزار تن در سال است.

او می‌گوید: بار‌ها به مسئولان وزارت جهاد کشاورزی و صنعت، معدن و تجارت درباره عواقب تصمیم غیرکارشناسی و سودجویی دلالان هشدار دادیم، اما توجه چندانی نشد.

 

برخورداری واردکننده برنج خارجی از حمایت‌های دولتی در توزیع و قرار گرفتن در سبد مختلف به تاکتیکی برای بیرون کردن برنج ایرانی از بازار داخل تبدیل شده است و همین حمایت بدون برنامه سبب شده تا برنج کاران ایرانی همانند حاج رضا قلی نژاد کشاورز روستای برنج ده محمودآباد و آقای قاسمی شالیکار روستای التپه بهشهر هر سال بیشتر از کشت برنج ناامید شوند و به فروش زمین‌های حاصلخیز رو بیاورند و همین آغاز به خطر افتادن امنیت غذایی کشور است.

بدنبال حمایت منسجم و یکپارچه دستگاه‌های متولی به ساری بازگشتم و به اداره کل جهاد کشاورزی، صنعت، معدن و تجارت و شرکت غله و خدمات بازرگانی استان رفتم، پاسخ‌ها چندان چنگی به دل نمی‌زد، در میان صحبت هایشان خبری از چشم انداز توسعه کشت و فروش برنج داخلی نبود.

بطوری که شهیدی فر مدیرکل جهادکشاورزی مازندران می‌گوید: مدیریت بازار برنج شمال حدود یکسالی است از وزارت جهاد کشاورزی گرفته شده و به وزارت صمت واگذار شده است.

قوانلو مدیرکل صنعت، معدن و تجارت استان هم می‌گوید:برنج کالای مهمی است، اما، این وزارتخانه حق خرید تضمینی برنج از شالیکاران را ندارد.

وفایی نژاد مدیرکل غله و خدمات بازرگانی مازندران هم می‌گوید: برنج شمال در فهرست خرید تضمینی قرار ندارد، اما اگر دولت احساس کند در جهت حمایت از تولید بخش کشاورزی نیاز هست ورود پیدا کند و بحث حمایتی داشته باشد، قطعا" سیاست هایش را ابلاغ خواهد کرد و دستگاه متولی هم تعیین میکند.

 

 

کارشناسان اقتصاد کشاورزی معتقدند مصرف کننده ایرانی خواهان استفاده از برنج داخلی است و با دادن یارانه به تولید کننده، کشاورزان، کارخانه دار و کاهش هزینه تولید ، می‌شود برنج ایرانی را به سفره ایرانی بازگرداند.

همچنین توزیع برنج داخلی از طریق شرکت‌ها، ارگان‌های دولتی و پادگان‌ها با قیمت مصوب دولتی یا فروش اقساطی به کارمندان می‌تواند ، تضمین مالی دسترنج حاج رضا و صد‌ها خانواده برنج کاران ایرانی در فصل برداشت باشد تا هم مصرف کننده راضی باشد و هم کمر شالیکاران شمالی از سنگینی این رکود بازار نشکند.

آتنا رستمی آله خیلی

خبرنگار سرویس اقتصادی خبرگزاری صداوسیما