هسته‌ای، در مسیر جدید

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما، قانون «اقدام راهبردی برای لغو تحریم ها» از صحن بهارستان و از اتاق‌های پاستور عبور کرد و به تاسیسات هسته‌ای فردو، با آغاز فرآیند تزریق گاز به سانتریفوژ‌ها و تولید اولین محصول اورانیوم غنی شده یو اف ۶ رسید. این خبر را امروز سخنگوی دولت اعلام کرده و گفته:​ هفته گذشته رئیس جمهور به معاون اول دستور تامین بودجه بخشی از این قانون در سال ۹۹ را داده و روز گذشته هم دستور اجرای قانون را صادر کرده است.
این اقدام به اطلاع آژانس بین المللی انرژی اتمی رسیده است و با نظارت ماموران این نهاد بین المللی انجام می‌شود.
غنی سازی ۲۰ درصد در فردو، در چارچوب بند‌های ۲۶ و ۳۶ برجام صورت می‌گیرد که در آن‌ها تاکید شده است؛ اگر رفتار طرف‌های برجامی مصداق عدم پایبندی اساسی به توافق هسته‌ای باشد، ایران می‌تواند اجرای تعهداتش را به صورت جزئی یا کلی متوقف کند.

 

ایران از ۱۸ اردیبهشت ۹۸ گام به گام آغاز به کاهش تعهدات هسته‌ای کرد. هر گام را هم که به عقب برداشت به طرف‌های غربی برجام اعلام کرد این گام‌ها بازگشت پذیر است، ​ اگر اروپا به تعهداتش بازگردد ایران هم گام‌ها را به عقب برمی گرداند.
اما گام‌های ایران در مسیر برجام و در پاسخ به نقض عهد‌های اروپا برداشت چه بود؟
گام اول؛ توقف فروش ذخایر اورانیوم غنی شده و ذخایر آب سنگین
گام دوم؛ عبور از غنی سازی ۳/۶۷ درصد
گام سوم؛ لغو محدودیت‌های تحقیق و توسعه
گام چهارم؛ گازدهی در فردو
و نهایتا گام پنجم؛ لغو محدودیت‌ها در تعداد سانتریفوژ‌ها
بعد از خروج آمریکا از برجام، اروپا وعده داد با ۱۱ تعهد، این خروج را جبران کند. فروش نفت و گاز و بازگشت پول آن به داخل، یکی از این تعهدات بود. اروپایی‌ها همچنین قرار بود یک کانال مالی موسوم به «اینستکس» را راه اندازی کنند تا تبادلات مالی ایران و اروپا را تسهیل کند. اقدامی که به گفته آقای ظریف، مقدمه اجرای ۱۱ تعهد اروپا بود، اما تاکنون اروپایی‌ها خودشان را در همین مرحله مقدمه متوقف کردند.
کاهش تعهدات ایران که براساس برجام صورت گرفت، باعث نشد طرف‌های اروپایی برجام در انجام تعهدات گامی بردارند.
امروز ایران مصوبه قانونی خانه ملت را با اراده دولت اجرایی کرد، موضوعی که یک حق قانونی ایران در چارچوب برجام بود و در آخرین نشست غیر رسمی وزرای خارجه کشور‌های باقیمانده در برجام هم بر آن تاکید شده بود.
آقای ظریف بعد از این نشست در فضای مجازی نوشت: «این آخرین شانس اتحادیه اروپا و ۳ کشور اروپایی برای نجات برجام است. دمکراسی‌ها نمی‌توانند از ایران درخواست کنند تا مصوبه پارلمان را نقض کند.».
اما طبق این توافق و قانون مجلس، اگر طرف‌های اروپایی برجام، به تعهداتشان برگردند و ایران در گام اول، لغو تحریم‌ها را در عمل و به چشم ببیند، این گام‌های کاهش تعهدات ایران بازگشت پذیر است، زیرا ایران به برجام پایبند بوده و هست.
اما اگر اروپا به انجام تعهداتش همچنان بی اعتنا باشد، قانون مجلس مواد دیگری هم دارد، از جمله این که در قبال عادی نشدن روابط کامل بانکی و رفع نشدن کامل موانع صادرات و فروش کامل نفت و فرآورده‌های نفتی و برگشت کامل و سریع ارز حاصل از فروش آن، ایران اجرای قانون نظارت‌های فراتر از پادمان، از جمله اجرای داوطلبانه سند پروتکل الحاقی را متوقف می‌کند.
این به تعبیری یعنی بازرسی‌های آژانس بین المللی انرژی اتمی از ایران متوقف می‌شود و به تعبیری دیگر، یعنی اروپایی‌ها نه در دقیقه ۹۰ برجام، که در وقت اضافه آن بازی می‌کنند.