مبعث؛ عید کامل شدن مکارم اخلاق انسانیت

به گزارش خبرنگار خبرگزاری صدا و سیما؛ عید مبعث در کنار عید غدیر خم به عنوان اعیاد بزرگ دین اسلام هستند؛ چرا که بشریت با مبعث رسول اکرم (ص) با کمک رسالت انبیاء سعادت و سجایای اخلاقی و کرامت انسانی را کسب کردند و با غدیر خم واقعه جانشینی ولایت امیرالمومنین و خاندان عصمت و طهارت را به یکدیگر یادآور می‌شوند.

انسان مخلوقی پیچیده است و این شاهکار خلقت قطعاً برای رسیدن به سعادت و کمال نیازمند راهنما، الگو و دفترچه راهنما است، صد البته این راهنمایی از سوی خداوند متعال باید ارائه شود، زیرا او آفریننده است و به ابعاد آنچه خود خلق کرده بهتر آشنایی دارد، بنابراین خداوند متعال در هر عصری از تاریخ بشریت، همواره مردانی پاک سرشت را به عنوان پیامبر برای جوامع بشری مبعوث کردند تا ضمن نجات مردمان از خطر گمراهی شیاطین در کنار بیداری استعداد‌های فطری‌شان، آن‌ها را با مسیر‌های هدایت آشنا کنند.

 

از نگاهی دیگر، سلسله انبیای الهی که از آدم (ع) آغاز شد، یک هدف و آرمان مشترک را پیگیری می‌کردند که همان زمینه‌سازی حکومت الهی در پهنه عالم بود که این رسالت و مأموریت نهایی از سوی خداوند به آخرین و برترین پیامبر یعنی محمد مصطفی (ص) ختم شد خداوند به پیامبراکرم (ص) کتاب و حکمت آموخت و سپس ایشان را برای هدایت و راهنمایی مردم مبعوث کرد و به سوی جامعه بشری فرستاد.

 

پس از بعثت رسول گرامی اسلام و با نزول آیات قرآن، اصول و ارزش‌های جاری در جامعه که علیه مصالح دنیا و آخرت مردم بود، به ارزش‌های انسانی و الهی تبدیل شد. خرافه‌پرستی به حقیقت یابی، جنگ و خونریزی و ناعدالتی به قسط و عدل و مساوات بدل شد و انسان‌های در ظاهر پایین درجه، به افرادی مورد اعتماد و دارای منزلت اجتماعی والایی تبدیل شدند. 

 

حتی «پیامبراکرم (ص)» در مورد مبعث می‌فرمایند: «إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَکَارِمَ الْأَخْلَاقِ؛ به راستی که من مبعوث شدم تا شرافت‌های اخلاقی را کامل و تمام کنم و به مردم بیاموزم»، همین امر خود ارزش و اهمیت رسالت را مطرح می‌کند.

محمد امین همواره و در همه مراحل زندگی خود پروردگار را مد نظر قرار می‌دادند و طبق آن اعمال و رفتار خود را تنظیم می‌کردند به همین خاطر ایشان فردی مورد وثوق و قابل اطمینان از سوی مردم همه قبایل و طوایف مکه بودند.

 

حضرت محمد مصطفی (ص) پس از طی مراحل تکامل روحی در سن چهل سالگی به رسالت مبعوث شدند. مبعث حضرت محمد صلی الله علیه و آله، روزی است که پیامبر اسلام از سوی خدا برای هدایت بشر و راهنمایی همیشگی انسان‌ها برانگیخته شد. مطابق با نظر شیعه، بعثت آن حضرت در ۲۷ رجب سال چهلم عام الفیل (مطابق با سال ۶۱۰ میلادی) در چهل سالگی ایشان واقع شد. به روایت اهل سنت، حضرت محمد صلی الله علیه و آله روز دوشنبه هفدهم یا هجدهم یا نوزدهم ماه مبارک رمضان، به پیامبری مبعوث گردیده اند.

 

روایات دال بر بعثت پیامبر در ۲۷ ماه رجب در منابع شیعه بسیار است، از آن جمله شیخ کلینی با سند خود از امام صادق علیه السلام روایت کرده است که فرمود: «روزه بیست و هفتم رجب را فراموش نکن، زیرا آن روزی است که محمد به نبوّت گماشته شد.» شیخ صدوق و شیخ طوسی هم این را روایت کرده اند و نیز روایات دیگری که دال بر این موضوع است از سایر ائمه یا صحابیان پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله نقل شده است.

مطابق با آنچه در منابع آمده است در حالی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله در غار حرا در حوالی مکه معظمه به عبادت و نیایش می‌پرداخت، جبرئیل بر وی نازل شد و بر وی آیاتی از قرآن مجید را به عنوان طلیعه نبوت نازل نمود. نخستین آیاتی که بر آن حضرت فرود آمد، آیه‌های سوره ۹۶ قرآن مجید یعنی سوره علق بود. 

 

امام حسن عسکری علیه السّلام در توصیف بعثت نبی اکرم صلّی اللّه علیه و آله بود، می‌فرماید: «.. تا این که به چهل سالگی رسید، و خداوند قلب کریمش را بهترین و والاترین و خاشع‌ترین و مطیع‌ترین قلب‌ها یافت. پس به در‌های آسمان اجازه داد و آن‌ها بازشدند و به ملائکه اجازه داد و آن‌ها نازل شدند و در این حال محمد صلّی اللّه علیه و آله به آن‌ها می‌نگریست. پس رحمت از طرف عرش بر وی نازل شد و او به روح الامین (جبرئیل) -طاووس ملائکه- نگاه می‌کرد، جبرئیل نزد او فرود آمد و دستش را گرفت و تکان داد و گفت:‌ای محمد! بخوان، محمد فرمود: چه چیزی را بخوانم؟ گفت:‌ای محمد! «اِقْرَاْ بِاسْمِ رَبِّک الَّذی خَلَقَ * خَلَقَ الْاِنسانَ مِنْ عَلَقَ * اِقْرَا وَ رَبُّک الْاَکرَمُ * اَلَّذی عَلَّمَ بِالْقَلَمِ...». (قرآن را) به نام پروردگارت -که هستی را آفرید- بخوان، همو که انسان را از خون بسته آفرید. بخوان که پروردگارت از همه ارجمندتر است. همو که با قلم تعلیم داد و آن چه را که انسان نمی‌دانست به او آموخت. سپس آنچه را که می‌بایست بر او نازل کرد و خودش به سوی پروردگارش بالا رفت. محمد صلّی اللّه علیه و آله از کوه پایین آمد در حالی که عظمت خداوند و جلالت ابّهت الهی او را مدهوش خود کرده بود و به تب و لرز دچار شده بود. چیزی که اضطرابش را بیشتر می‌کرد، این بود که می‌ترسید، قریشیان او را تکذیب کرده و او را به دیوانگی نسبت دهند، در حالی که او عاقل‌ترین مردم و گرامی‌ترین آنان بود و مبغوض‌ترین چیز‌ها در نظر او شیاطین و اعمال دیوانگان بود؛ بنابراین، خداوند اراده کرد که قلبش را مملوّ را شجاعت نماید و به او فراخی دل عنایت فرماید. برای همین از کنار هر سنگ و درختی که ردّ می‌شد، می‌شنید که می‌گفتند: السّلام علیک یا رسول اللّه

 

به روایتی، ... همین که پیامبر وارد خانه شد از نور چهره مبارکش خانه خدیجه کبری سلام الله علی‌ها منور شد و آن بانوی پرهیزکار پرسید:‌ای محمد! این چه نوری است که در تو مشاهده می‌کنم؟ حضرت فرمود: این نور پیامبری است، بگو: لا إله الله، محمد رسول الله. خدیجه گفت: من سال‌هاست که پیامبری تو را می‌دانم و هم اکنون نیز شهادت می‌دهم که خدایی جز خداوند یکتا نیست و تو رسول و پیامبر خدایی. بدین گونه خدیجه نخستین کسی بود که به همسرش حضرت محمد صلی الله علیه و آله ایمان آورد. 

 

از میان مردان نیز امام علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام، به محض دیدن چهره نورانی پیامبر صلی الله علیه و آله به وی ایمان آورد و شهادتین را بر زبان جاری کرد. از آن پس پیامبر صلی الله علیه و آله در کنار خانه خدا نماز می‌گذارد و خدیجه سلام الله علی‌ها و علی علیه‌السلام بر او اقتدا می‌کردند و نماز می‌خواندند. این سه نفر، با جان و مال و هستی خویش اسلام را پرورانده و فراگیر نمودند.

خداوند سبحان در خصوص بعثت پیامبراکرم (ص) در آیه دوم سوره جمعه مستقیماً به رسالت «پیامبراکرم (ص)» اشاره کرده و می‌فرماید: «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِنْ کَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ، اوست خدایی که میان عرب امّی یعنی قومی که خواندن و نوشتن نمی‌دانستند پیغمبری بزرگوار از همان مردم برانگیخت که بر آنان آیات وحی خدا تلاوت می‌کند و آن‌ها را از لوث جهل و اخلاق زشت پاک می‌سازد و شریعت و احکام کتاب سماوی و حکمت الهی می‌آموزد و همانا پیش از این همه در ورطه جهالت و گمراهی آشکار بودند»

مبعث پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله بزرگترین حادثه در تاریخ آخرالزمان جامعه بشریت است. عید مبعث سرفصل مهمی در تاریخ و تحولات تاریخ ایفا کرده است، چرا که آخرین فرستاده خداوند همراه با کاملترین دین با برآورده کردن نیاز‌های فکری معنوی و سیاسی به رسالت مبعوث شد.

شخصیت پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله مایه وحدت و انسجام اسلامی است. مشترکات عالم اسلام بسیار زیاد است، یعنی اگر در عقاید، مناسک و اعمال سیر کنیم، مشاهده می‌کنیم که تقریباً در بیش از ۹۰ درصد از موارد مسلمان‌ها اتفاق‌نظر دارند. در توحید، بعثت پیامبر (ص)، در بحث معاد، حتی در بحث امامت و ولایت که مسلمانان قایلند بدون امام و، ولی نمی‌توان زندگی کرد، منتها در مصادیقش اختلافاتی رخ می‌دهد.

 

بعثت پیامبر خاتم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرصتی برای محور قرار دادن شخصیت ایشان در زمینه‌های تقریبی بیداری اسلامی است. در نظام ارزشی که پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله آورده است، اقامه قسط جز اهداف اصلی رسالت ایشان مطرح بوده است، در سوره «حدید» خداوند در این باره می‌فرماید: «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَینَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ...»، اقامه قسط جز اهداف رسالت انبیا و طبیعتاً رسالت پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله است. عدالت خواسته، هدف و آرمان همه انبیا و اولیا بوده است، به طوری که آرمان پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله بوده که شعار و پرچم اصلی قیام امام عصر عجّل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف حول محور عدالت است. پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله فرمودند: «او خواهد آمد و جهان را از عدل و داد پر خواهد کرد».