سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز آذربایجان غربی، دریاچه ارومیه؛ نگین فیروزه‌ای شمال غرب ایران، دریاچه‌ای شور با خاطراتی شیرین، دریاچه‌ای که چندین سال بود نفس هایش به شماره افتاده و اینک با بارش نزولات آسمانی و البته برنامه‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه جانی دوباره یافته است.

برف و بارانی که بیش از همه به کام دریای شور ما شیرین آمده، طی چند سال اخیر، افزایش در بارندگی‌های فصلی باعث افزایش حجم آب ورودی به دریاچه شده و پیکر نیمه جانش را جانی دوباره بخشیده است.

حکایت خشکیِ دریاچه ارومیه هم حکایت امیدی است که رنگ باخته بود، عوامل مختلف انسانی و طبیعی از تغییرات اقلیمی و برداشت غیر مجاز از منابع آبی حوضه آبریز دریاچه، توسعه بی رویه کشاورزی و حتی احداث پل میانگذرِ بتنی که در زمان بهره برداری از آن گفتیم "از این پس از روی تمامی آب‌های دنیا خواهیم گذشت! "، همگی دست به دست هم داده و عرصه را بر دریاچه تنگ کردند.

از آن به بعد سال‌ها بود که هر رهگذری بادیدن کشتیِ به گِل نشسته دریاچه ارومیه غُصهِ دلش افزون و داغِ دل اش تازه میشد، روز‌های تلخی که هیچکس تصورش را هم نمی‌کرد، روزی این کشتی دوباره بر گهوارهِ فیروزه‌ای دریاچه آرام گیرد.

هرچند پهنه ی فیروزه ای شمال غرب ایران  تا رسیدن به دوران پر آب و با شکوه گذشته اش فاصله بسیاری دارد، اما در دورانی که کرونا به صورت گسترده شیوع پیدا کرده حال خوب دریاچه ارومیه نوید آمدن روزهای خوبی را می دهد و البته اجرای برنامه های طرح احیای دریاچه ارومیه بیش از پیش ضروری به نظر می رسد که این روزها خبرهای خوبی در این زمینه به گوش نمی رسد .

توقف رهاسازی آب سدها به سمت دریاچه

مدیر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه با انتقاد از عملکرد وزارت نیرو در زمینه رهاسازی آب سدها به سمت دریاچه ارومیه گفت: در حال حاضر رهاسازی به سمت این تالاب بین المللی متوقف شده است.

فرهاد سرخوش از توقف رهاسازی آب سدها به سمت دریاچه ارومیه در سال جاری خبر داد و اظهار کرد: وزارت نیرو بر خلاف مصوبات ستاد احیای دریاچه ارومیه غیرقانونی عمل کرده و به تعهداتش در خصوص دریاچه ارومیه پایبند نبوده است.

وی با بیان اینکه بر اساس مصوبات ستاد احیای دریاچه ارومیه در سال آبی ۹۹ و ۱۴۰۰ باید ۶۴۰ میلیون مترمکعب آب از سدهای حوزه آبریز دریاچه ارومیه رهاسازی شود، عنوان کرد: تاکنون تنها ۱۶۵ میلیون مترمکعب آب از سدهای حوزه آبریز به سمت دریاچه ارومیه رهاسازی شده که کمتر از تعهدات قانونی وزارت نیرو است.

سرخوش اضافه کرد: بر این اساس مقرر بود از سد بوکان ۴۵۰ میلیون مترمکعب، از سد مهاباد ۵۷ میلیون مترمکعب، سد زولا ۱۰ میلیون مترمکعب، سد ساروق ۲۵ میلیون مترمکعب و از سد دریک ۵ به همراه سد شهرچایی ۴۰ میلیون مترمکعب به سمت دریاچه ارومیه رهاسازی شود که تاکنون از سد بوکان ۱۳۲ میلیون مترمکعب، سد مهاباد ۲۶ میلیون مترمکعب، سد شهرچایی دو میلیون متر مکعب رهاسازی شده و از سدهای زولا و ساروق رهاسازی صورت نگرفته است.

مدیر استانی ستاد احیای دریاچه ارومیه سطح تراز فعلی دریاچه ارومیه ۱۲۷۱.۴۳ اعلام کرد و گفت: با توجه به لایه‌های نمکی زیاد در سال‌های ۹۲ و ۹۳ کمترین سطح تراز را داشتیم که از سال ۹۶ تا ۹۹ بر اساس طرح پژوهشکده فضایی لایه‌های نمکی دریاچه از بین رفته و هر آبی وارد دریاچه می‌شود حجم آن را افزایش داده و تراز افزایش نمی‌یابد.

وی یادآور شد: بر اساس تحقیقات پژوهشکده فضایی در سال‌های ۹۶ تا ۹۹ در طول سه سال ۳۳ هزار نقطه در دریاچه ارومیه مشخص شده که لایه‌های نمکی در اثر احیا، بارش‌ها از بین رفته و هم اکنون عمق دریاچه ارومیه ۶۰ سانتیمتر افزایش یافته است.

سرخوش خاطرنشان کرد: در صورت بهره برداری از طرح‌های ستاد احیا به صورت کامل، عمل کردن وزارت نیرو به تعهدات خود در خصوص رهاسازی آب سدها و تداوم بارش‌های مناسب شاهد وضعیت خوب دریاچه ارومیه در ماه‌های آتی خواهیم بود.

کاهش بارندگی های، عامل توقف رهاسازی آب سدها

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی گفت: کاهش بارندگی، آب ورودی به سدها به همراه کاهش ذخایر برفی را از مهمترین دلایل توقف رهاسازی آب سدها به سمت دریاچه دانست.

یاسر رهبردین در خصوص توقف رهاسازی آب سدها به سمت دریاچه ارومیه، اظهار کرد: ذخایر برفی استان اسفندماه سال ۹۸ ۴۵۸ میلیون مترمکعب بود، اما این میزان اسفند ماه سال ۹۹ با کاهش ۵۰ درصدی به ۲۳۱ میلیون مترمکعب رسیده است.

وی با اشاره به کاهش ورودی آب به سدهای استان از ابتدای سال جاری، گفت: ورودی آب به هفت سد در حوضه آبریز دریاچه ارومیه سال گذشته یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون مترمکعب بود، اما این میزان امسال به ۸۸۰ میلیون مترمکعب رسیده که ۳۰ درصد کاهش را نشان می‌دهد.

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی با بیان اینکه تاکنون فقط ۲۷۰ میلیون مترمکعب آب طی این ماه وارد سدهای استان شده که بسیار کمتر از میزان پیش بینی مورد نظر است، عنوان کرد: در حال حاضر میزان ذخایر سدهای استان ۱۵ درصد کمتر از زمان مشابه سال گذشته است.

رهبردین با اشاره پیش بینی منابع و مصارف در اردیبهشت ماه سال جاری ۲۸۳ میلیون مترمکعب است، گفت: در خوش بینانه ترین حالت با توجه به پیش بینی‌های هواشناسی این میزان به ۱۳۰ میلیون مترمکعب می‌رسد که کاهش قابل توجهی خواهد داشت.

وی یادآور شد: برای حوزه آب شرب و کشاورزی در استان، ذخیره ۸۷۸ میلیون مترمکعب آب ضروری است که با توجه به این امر، در صورت رهاسازی آب به سمت دریاچه ارومیه، با مشکل در این بخش مواجه خواهیم شد.

معاون حفاظت و بهره برداری شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی گفت: اولویت ما تأمین آب شرب است اگر رهاسازی به سمت دریاچه ارومیه را متوقف نمی‌کردیم در ماه‌های آتی با مشکل آب شرب و بخش کشاورزی مواجه می‌شدیم.

اوضاع نگین آبی آذربایجان غربی خوب است

فرهاد سرخوش ‏ مدیر دفتر استان‌های  ستاد احیای دریاچه ارومیه نیز با بیان اینکه بعد از بارندگی‌های اخیر وسعت دریاچه ارومیه هم‌اکنون به ۲ هزار و ‏800 کیلومترمربع رسیده، اظهار کرد: اوضاع نگین آبی آذربایجان غربی در حالت کلی خوب بوده و حیات به این دریاچه بازگشته است‎. ‎

سرخوش حجم آب دریاچه ارومیه را سه میلیارد و ۲۱۰ میلیون مترمکعب عنوان کرد و گفت: در حال حاضر سطح تراز دریاچه ‏ارومیه یک هزار و ۲۷۱ متر است که نسبت به اول مهرماه امسال ۷ سانتی متر افزایش سطح تراز مشاهده می ‏شود با این توصیف وضعیت دریاچه ارومیه نسبت به سال‌های اخیر مساعد است و تلاش‌ها برای احیای نگین آبی آذربایجان طبق ‏برنامه ادامه دارد. ‏

 مدیر دفتر امور استان‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه با اعلام اینکه امسال آخرین سال بهره برداری و اتمام طرح‌های مهم عمرانی ‏دریاچه ارومیه است، افزود: طرح انتقال آب از جنوب آذربایجان‌غربی به دریاچه هم‌اکنون بیش از ۹۰ درصد پیشرفت فیزیکی دارد ‏و بهار امسال به بهره برداری خواهد رسید .

مدیر دفتر امور استان‌های ستاد احیای دریاچه ارومیه با اشاره به اینکه طرح انتقال آب از سد کانی سیب به دریاچه ارومیه در ‏حال حاضر فعال بوده و به پیشرفت فیزیکی بیش از ۹۰ درصد رسیده است، گفت: عملیات حفاری تونل انتقال آب این طرح طی ‏چهارسال به رقم ۳۲ کیلومتر رسیده که به نوبه خود بالاترین رکورد ثبت شده در کشور است و با تکمیل حفاری ‏های باقی‌مانده، این تونل سالانه ۶۲۳ میلیون مترمکعب آب را به دریاچه ارومیه منتقل خواهد کرد‎

او با اشاره به پیشرفت ۹۴ درصدی طرح فاز سوم تصفیه خانه فاضلاب ارومیه و خط انتقال ۱۱ کیلومتری آن به دریاچه، بیان کرد: یک‌هزار و ۲۰۰ میلیارد ریال برای این طرح هزینه شده است.

وی با بیان اینکه ۲۸۰ میلیارد ریال برای اتمام طرح تصفیه خانه فاضلاب اختصاص یافت، گفت: ۱۵۰ میلیارد ریال نیز برای اتمام خط انتقال اختصاص یافت.

مشکلی از بابت اعتبار برای اتمام طرح های احیا، وجود ندارد

سرخوش ادامه داد: برای اتمام طرح‌های انتقال آب به دریاچه ارومیه هیچ مشکل اعتباری وجود ندارد.

سرخوش با اشاره به اینکه طبق برنامه‌ریزی‌ها، تلاش می‌شود با بهره‌گیری از فناوری نوین بتوانیم مصرف آب را کاهش داده و ‏میزان تولیدات کشاورزی را افزایش دهیم، گفت: توسعه گیاهان دارویی یکی از اقدامات ستاد احیا در حوزه کشاورزی است که ‏علاوه بر اینکه رونق کشاورزی را در اطراف دریاچه ارومیه سبب می‌شود، بلکه این گیاهان نیاز آبی کمی نیز دارند‎

در نهایت...

در نهایت می‌توان گفت که دریاچه ارومیه نیز با همه داشته‌هایش از قبیل بیش از ۱۰۰ جزیره، فلامینگوهای زیبا و آرتمیای سرخ رنگش، سهم خود را برای کمک به شادی و خوشحالی مردم ایفا می‌کند تا شاید ساکنان اجتماعات پیرامونی، دلشان به رحم بیاید و با مشارکت در اجرای یکی از ۲۷ راهکار پیشنهادی ستاد احیا، از قبیل کشت جایگزین، کاشت محصولات کم آب بر، پلمب کردن چاه‌های غیرمجاز، استفاده از شیوه‌های آبیاری مدرن، تجمیع مزارع و باغات برای افزایش راندمان تولید و کاهش مصرف آب و دهها کار دیگر، گام‌های بیشتری در راستای احیای دریاچه بردارند.

به امید روزی که همه با درک اهمیت وجود دریاچه ارومیه به عنوان زیستکره جهانی، برای صیانت از این داشته طبیعی غیرقابل جایگزین گام‌های عملی برداریم و با رساندن سطح آب آن حداقل به ۱۵ میلیارد مترمکعب، کاری کنیم که خدای ناکرده این پهنه آبی نیز به حال و روز دریاچه «آرال» نیافتد تا قزاقستان مجبور نشود با کمک سازمان ملل سالانه دهها میلیون دلار برای حفظ درصدی از بخش باقیمانده آن هزینه کند.

خبرنگار: هادی جباردخت

سردبیر: صمد اسمعیلی

سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان سرزندگی در نگین فیروزه ای آذربایجان