بقایای گوسفند نمکی در زنجان

به گزارش گروه علمی فرهنگی خبرگزاری صداوسیمای مرکز زنجان ؛ مدیرکل میراث‌فرهنگی ، گردشگری و صنایع‌دستی استان زنجان گفت: بقایای مومیایی‌شده از ساق پای یک گوسفند در معدن نمک چهرآباد به‌عنوان یک منبع بالقوه DNA باستانی موردبررسی قرار گرفت و مشخص شد که نمک باعث شده تا بافت نرم و مواد بیولوژیکی جسد به‌خوبی حفظ و ژنوم این گوسفند به شکلی یکپارچه و مناسب باقی‌مانده است.
ارجمند افزود: مومیایی این گوسفند در اثر تماس با نمک، سرمای فوق‌العاده زیاد معدن ، رطوبت بسیار پایین یا عدم وجود هوا کاملاً  بی‌نقص باقی‌مانده است.
وی گفت: بررسی میکروسکوپی DNA و پشم‌های روی این بافت نشان داد که چند سالی از عمر گوسفند سپری‌شده و با استفاده از تجزیه‌ و تحلیل ژنومی جمعیت ، طبقه‌بندی این گوسفند با نژاد‌های مدرن آسیای جنوب غربی مشخص شد که نشان‌دهنده‌ی تداوم نسل این گوسفند در ایران است.
به گفته‌ی مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان، تیمی از متخصصان ژنتیک و باستان‌شناسی ، ژنوم را از یک‌تکه از ساق پای گوسفند برداشت کردند و فیبر‌های مو را با استفاده از میکروسکوپ الکترونی و میکروسکوپ‌های نوری در موسسه باستان‌شناسی وین و موسسه باستان‌شناسی اتریش بررسی و آزمایش کردند که نتایج نشان داد که بافت کاملاً نرم بوده و هنوز به استخوان متصل است و تأثیر نمک در میکروارگانیسم‌های موجود در پوست گوسفند دیده می‌شود.
ارجمند این را هم گفت که با وجود این که DNA مردان نمکی کشف‌شده تا به امروز آسیب‌دیده و تکه‌تکه شده است و مطالعه آن‌ها به‌شدت دشوار است ، اما DNA مومیایی گوسفند بسیار خوب حفظ‌شده و غربالگری اولیه DNA نشان داد که DNA مومیایی مرد نمکی شماره ۲ و DNA مومیایی گوسفند نسبتاً نزدیک به هم نشان داده‌شده‌اند.
وی افزود: تصاویر تولیدشده با نور منعکس‌شده و میکروسکوپ نوری ، لایه‌ی چربی بین دانه و کوریوم در پوست نشان داد که این یک گوسفند خانگی است و در روستای چهرآباد رشد کرده است.
مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان گفت: متخصصان ژنتیک و باستان‌شناسی از ایرلند، فرانسه، آلمان، اتریش و ایران با مطالعه ژن‌های مرتبط در پشم و چربی دم گوسفند مومیایی متوجه شدند که این گوسفند دارای ژن مرتبط با نژاد گوسفندان دم‌چربی پوشیده از پشم هستند که امروزه نیز در ایران دیده می‌شوند.
معدن نمک چهرآباد زنجان این معدن تاریخی به دلیل ویژگی‌های خاص خود، مقادیر قابل‌توجهی از مواد ارگانیک، ابزار‌های معدن‌کاوی و همچنین مومیایی‌های طبیعی موسوم به مردان نمکی را در خود جای‌داده است.
معدن نمک چهرآباد زنجان به شماره ۱۳۹۰۲ در فهرست آثار ملی با قدمت عصر آهن تا ساسانی به ثبت رسیده است.
این معدن در ۷۰ کیلومتری شهر زنجان در ایران قرار دار و نخستین انسان نمکی در سال ۱۳۷۲ در این معدن کشف شد که قدمت آن با استفاده از فناوری کربن-۱۴ حدود ۱۷۰۰ سال تخمین زده‌ شده است.