تقویم تاریخ؛ از صدور فتوای تحریم تنباکو تا شهادت احمد کشوری

به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صداوسیما، مهم‌ترین رویداد‌های تاریخی جهان در چنین روزی (پانزدهم آذر) به شرح زیر است:

شهادت سرتیپ خلبان، احمد کشوری
۴۱ سال پیش در چنین روزی، پانزدهم آذر سال ۱۳۵۹ هجری شمسی سرتیپ خلبان "احمد کشوری" به شهادت رسید. احمد کشوری در تیرماه ۱۳۳۲ هجری شمسی در روستایی در شمال ایران به دنیا آمد. وی در سال ۱۳۵۱ وارد هوانیروز شد و دوره‌های آموزش خلبانی با هلی کوپتر را با موفقیت به پایان رساند. کشوری پس از پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت‌های مختلفی در پاکسازی کردستان در غرب ایران از عناصر ضد انقلاب انجام داد و پس از مدتی، فرماندهی هوانیروز منطقه ایلام را بر عهده گرفت و با دل و جان به انجام وظیفه پرداخت. در پی تهاجم نظامیان ارتش صدام به ایران، وی با پرواز‌های متعدد، خسارات و تلفات سنگینی بر دشمن متجاوز وارد کرد. سرانجام این شهید بزرگوار در ۱۵ آذر ماه ۱۳۵۹ در حالی که از یک مأموریت بسیار مشکل، اما پیروز باز می‌گشت، مورد حمله قرار گرفت و به آرزوی دیرینه خود یعنی شهادت دست یافت.

صدور فتوای تحریم تنباکو
۱۳۴ سال پیش، در روز اول جمادی الاول سال ۱۳۰۹ هجری قمری آیت ا... میرزا «محمد حسن حسینی شیرازی»، روحانی مبارز و مرجع تقلید مسلمانان برای جلوگیری از چپاولگری‌های استعمار انگلیس، با صدور فتوایی، زمینه لغو امتیاز تنباکو را فراهم کرد. در جریان سومین سفر ناصرالدین شاه قاجار به اروپا، قراردادی با یکی از مشاوران نخست وزیر انگلیس به نام تالبوت منعقد شد. براساس این قرارداد، امتیاز انحصاری تولید، فروش و صدور تنباکوی ایران به مدت ۵۰ سال به کمپانی انگلیسی رژی واگذار شد. این امتیاز، گام دیگری برای گسترش سلطه استعمار انگلیس و چپاول منابع و ثروت‌های ایران بود. انعقاد قرارداد فروش تنباکو به انگلیس، با مخالفت شدید مردم مسلمان ایران و روحانیون آگاه رو به رو شد. پس از فتوای آیت ا... میرزای شیرازی مبنی بر تحریم استعمال توتون و تنباکو، مردم مسلمان سراسر ایران، از خرید و فروش و استفاده از تنباکو اجتناب کردند و در نتیجه ناصرالدین شاه قاجار مجبور به لغو امتیاز تنباکو شد. این واقعه بار دیگر همبستگی و آزادگی ملت مسلمان ایران و احترام و نفوذ علمای دینی در میان آنان را به اثبات رساند.

درگذشت شیخ کاظم تمیمی ازری، شاعر مسلمان عراقی
۲۳۲ سال پیش در چنین روزی، اول جمادی الاول سال ۱۲۱۱ هجری قمری شیخ «کاظم تمیمی بغدادی» معروف به «اُزری»، شاعر توانای مسلمان در ۸۰ سالگی در عراق درگذشت. وی در سال ۱۱۴۳ ق در بغداد در خانواده‌ای اهل علم و ادب متولد شد. تحصیلاتش را در بغداد و سپس نجف ادامه داد و در تاریخ، تفسیر، حدیث و فلسفه تبحر یافت. شیخ کاظم ازری علاقه و فراوانی به سرودن شعر نیز داشت و از او، دیوان اشعاری به جای مانده است. مهمترین شعر این عالم و ادیب عراقی، قصیده معروف «هائیه» یا «اُزریه» است که در مدح حضرت محمد (ص) و اهل بیت او و شرح اصول دین اسلام و مذهب تشیع سروده شده و بیش از یک هزار بیت است.

تولد کاشف سیالوژن و واضع قوانین انبساط گاز‌ها
۲۴۳ سال پیش در چنین روزی، ششم دسامبر سال ۱۷۷۸ میلادی «ژوزف گی لوساک» (Joseph Gay-Lussac)، فیزیکدان و شیمیدان فرانسوی متولد شد. وی در طول زندگی خود تحقیقات و کشفیات مختلفی انجام داد. کشف سیالوژن که گازی سمی است، اختراع نوعی الکل سنج و چگالی سنج و تشخیص کلر به عنوان یک عنصر، ازجمله کشفیات اوست. مهمترین فعالیت علمی او وضع قوانین انبساط گازهاست که به نام وی و هموطنش ژاک شارل تحت عنوان قانون شارل - گی لوساک ثبت شده است. گی لوساک در سال ۱۸۵۰ درگذشت.

استقلال فنلاند از روسیه
۱۰۴ سال پیش در چنین روزی، ششم دسامبر سال ۱۹۱۷ میلادی کشور فنلاند که تحت حاکمیت روسیه بود، استقلال خود را به دست آورد. همسایگی فنلاند با روسیه، همواره باعث نگرانی مقام‌های فنلاند بود، به طوری که در قرن دوازدهم، از سوئد خواستند تا از فنلاند در مقابل روسیه حمایت کند. اما سوئدی ها، فنلاند را اشغال کردند. در سال ۱۷۲۱، روسیه قسمتی از فنلاند را تصرف کرد. فنلاند در سال ۱۹۰۱، از حق رای و مجلس قانونگذاری برخوردار شد و سرانجام به دنبال انقلاب در روسیه در سال ۱۹۱۷ و خروج ارتش روسیه از فنلاند، این کشور استقلال خود را اعلام کرد. کشور فنلاند با مساحت بیش از ۳۳۸ هزار کیلومترمربع، در شمال اروپا و در همسایگی روسیه، سوئد و نروژ قرار دارد. پایتخت فنلاند، هلسینکی و حکومت آن جمهوری است.

استقلال ایرلند از انگلستان
۱۰۰ سال پیش در چنین روزی برابر با ششم دسامبر ۱۹۲۱ میلادی "ایرلند" از انگلستان استقلال یافت و این روز به عنوان روز ملی این کشور نامگذاری شد. کشور جزیره‏‌ای ایرلند از قرن دوازدهم میلادی به اشغال انگلستان درآمد و انگلیس طی قرون متمادی به استعمار آن پرداخت. در این میانْ جنبش‏‌های استقلال طلبانه ایرلند، بار‌ها توسط قوای انگلیسی سرکوب شد تا این که نهضت استقلال طلبِ شین‏فِین از اوایل قرن بیستم، تلاش پیگیری را جهت کسب استقلال ایرلند آغاز نمود. سرانجام در نتیجه مذاکرات رهبر شین‏فِین و نخست وزیر انگلستان، در ۶ دسامبر سال ۱۹۲۱ م کشور آزاد ایرلند تشکیل گردید که ضمن آن، ایرلند، عنوان دومینیونِ امپراتوری بریتانیا را داشت. بر این اساس، دمینیون یا قلمرو حکومتی ایرلند، در عین خودمختاری، همچنان تحت سرپرستی انگلستان قرار گرفت. در این میان ۶ ایالت پروتستان‏ نشین شمال ایرلند همچنان متعلق به انگلستان باقی ماند. قانون اساسی سال ۱۹۳۷ میلادی، کشور آزاد ایرلند را به جمهوری مستقل تبدیل کرد و در سال ۱۹۴۹ از زیر هر گونه نفوذ انگلستان خارج گردید. این کشور در غرب قاره اروپا، در اقیانوس اطلس، در غرب دریای ایرلند و در همسایگی آبی انگلستان واقع شده است. نام این کشور از عنوان نژاد مردم آن گرفته شده که "ایر" یا "ایره" بود و با پسوند "لند" به معنای مکان کلمه "ایرلند" را شکل داده است. مساحت ایرلند ۷۰/۲۸۵ کیلومتر مربع است و جمعیت آن نزدیک به ۴ میلیون نفر می‏باشد. اکثریت مردم ایرلند پیرو مذهب مسیحیت و عمدتاً کاتولیک هستند. هم‏چنین اتباع این کشور ملیّت ایرلندی دارند و زبان رسمی آن‏ها ایرلندی و انگلیسی است. پایتخت ایرلند دوبلین است و واحد پول آن پوند ایرلند بود که با رواج یافتن پول واحد اروپایی، یورو جای‏گزین پوند گردید. از شهر‌های مهم ایرلند می‏توان از کُرک و لیمریک نام بُرد. حکومت این کشور جمهوری چند حزبی با دو مجلس قانون‏گزاری است.

تخریب مسجد بابری به دست افراط گرایان هندو
۲۹ سال پیش درچنین روزی، ششم دسامبر سال ۱۹۹۲ میلادی مسجد «بابری» واقع در شهر فیض آباد در ایالت اوتارپرادش هند، توسط هندو‌های افراطی ویران شد. این مسجد در سال ۱۵۲۸ میلادی توسط ظهیرالدین محمد بابر، موسس سلسله تیموریان در شبه قاره هند، بر روی یک تپه بنا شد و از آن پس به مسجد بابری شهرت یافت. پس از گذشت سه قرن، یعنی در سال ۱۸۵۵ میلادی، یک صاحب منصب انگلیسی به نام اچ او نوبل هنگام ثبت اسناد مربوط به ناحیه‌ای که مسجد بابری در آن واقع بود، عمداً و به غلط در دفتر ثبت نوشت که مسجد بابری بر ویرانه‌های یک بتکده هندو‌ها ساخته شده است. همین مسئله منشاء فتنه‌ها و اختلاف‌های بسیاری میان مسلمانان و هندو‌ها در شبه قاره هند شد. در سال ۱۹۹۲ میلادی، هندو‌های افراطی، مسجد بابری را به کلی ویران کردند و همین مسئله، موجب درگیری‌های خونینی میان مسلمانان و هندو‌ها شد که در آن تعداد زیادی از مسلمانان جان خود را از دست دادند. از آن زمان به بعد نیز درگیری میان مسلمانان و هندو‌ها در مورد مسجد بابری ادامه یافت تا آنکه در ۳۰ سپتامبر سال ۲۰۱۰ دادگاه عالی الله آباد هند طی حکمی، تنها یک سوم از زمین این مسجد را متعلق به مسلمانان دانست و بقیه را به هندو‌ها بخشید. این حکم ناعادلانه با اعتراض و تقاضای تجدیدنظر مسلمانان مواجه شد.