شراره‌های خورشیدی، هشداری برای زمینیان!

به گزارش گروه وب گردی خبرگزاری صدا و سیما؛ ستاره‌ای در فاصله چند سال نوری از زمین مشاهده شده است که شراره‌های تهدیدآمیزی از خود می‌پراکند و دانشمندان می‌گویند چنین چیزی باید به‌عنوان هشداری برای بشریت در نظر گرفته شود.

این ستاره که با نام‌ ای کی دراکونیس شناخته می‌شود، از خورشید ما جوان‌تر، اما با آن هم‌اندازه است. محققان این ستاره را در شرایطی مشاهده کردند که در حال پرتاب فورانی از انرژی و ذرات باردار بود. این فوران‌ها به‌ مراتب از فوران‌هایی که تاکنون از خورشید ما مشاهده شده است، قدرتمندتر بودند.

خروج جرم از تاج خورشیدی یا طوفان‌های خورشیدی، معمولا به‌صورت دوره‌ای در خورشید ما رخ می‌دهد

از سوی دیگر یک مطالعه جدید نشان می‌دهد که چنین فوران‌های قدرتمندی ممکن است از خورشید ما نیز سر بزند.

چنین فوران‌های [موسوم به] خروج جرم از تاج خورشیدی یا طوفان‌های خورشیدی، معمولا به‌صورت دوره‌ای در خورشید ما رخ می‌دهند. این فوران‌ها ابر‌هایی از ذرات داغ را به بیرون پرتاب و سپس با سرعت و نیروی زیاد در فضا حرکت می‌کنند و اگر مستقیما به ما برخورد کنند، می‌توانند باعث خسارت به ماهواره‌ها و شبکه برق شوند.

اما این بررسی جدید نشان می‌دهد که این فوران‌ها می‌توانند بسیار بدتر از این باشند. در این پژوهش، دانشمندان مشاهده کردند که‌ ای کی دراکونیس، فوران‌های انفجاری به بیرون پرتاب کرده‌اند که بیش از ۱۰ برابر بزرگ‌تر از فوران‌هایی است که تاکنون از ستاره‌ای مانند خورشید ثبت شده است.

یوتا نوتسو یکی از پژوهشگران این تحقیق می‌گوید: «این نوع از فوران خروج جرم می‌توانند به لحاظ نظری در خورشید ما نیز رخ دهند.» «این مشاهدات می‌توانند به ما کمک کنند که درک بهتری از چگونگی تاثیر رویداد‌های مشابه بر روی زمین یا حتی مریخ طی میلیارد‌ها سال داشته باشیم.»

این قبیل فوران‌های خروج جرم، زمانی رخ می‌دهند که یک ستاره از خود شراره‌ای به بیرون پرتاب می‌کند که شامل یک انفجار پرنور از تابش‌هایی است که به‌طور ناگهانی به درون فضا پرت می‌شوند. این شراره‌ها در خورشید ما نسبتا آرامترند، اما در سایر ستاره‌های جوان خورشید مانند در کهکشان، ممکن است ابرشراره‌هایی مشاهده شوند که صد‌ها بار قدرتمندترند و احتمال وقوع آن‌ها می‌تواند در خورشید ما نیز وجود داشته باشد.

دانشمندان هنوز نمی‌دانند که آیا آن ابرشراره‌ها به همین منوال به خروج جرم از تاج خورشیدی منجر می‌شوند یا نه. در عوض این مطالعه جدید،‌ ای کی دراکونیس را بررسی کرده است تا ببیند این [فرایند] چگونه رخ می‌دهد؟

نوتسو می‌گوید: «ابرشراره‌ها به‌مراتب از شراره‌هایی که از خورشید مشاهده می‌کنیم بزرگ‌ترند.» «از این‌رو ما احتمال می‌دهیم که آن‌ها فوران خروج جرم از تاج خورشیدی بزرگ‌تری هم تولید می‌کنند؛ اما تا همین اواخر این فقط یک حدس بود.»

دانشمندان در این پژوهش جدید،‌ ای کی دراکونیس را در زمستان و تابستان سال پیش با تلسکوپ مشاهده کردند. آن‌ها در یک‌شب ماه آوریل یک فوران ابر شراره از این ستاره مشاهده کردند و در حدود ۳۰ دقیقه بعد به همین نحو یک فوران انفجاری پرانرژی در پی آن آمد که [با سرعتی] حدود ۱.۶ میلیون کیلومتر بر ساعت سیر می‌کرد.

این یافته‌ها نه‌تن‌ها ابرشراره‌ها و این انفجار‌ها را به هم مرتبط می‌کنند، بلکه نشان می‌دهد که همین رخداد می‌تواند در زمین نیز اتفاق بیفتد. ولی بنا به گفته پژوهشگران، ستاره نسبتا میان‌سال ما آرام‌تر است و سر زدن چنین رفتار‌های افراطی از آن بعید است.

این یافته‌ها همچنین می‌تواند به ما در درک اینکه در زمان جوان‌تر بودن خورشید در منظومه شمسی ما چه اتفاقی افتاده است، کمک کند و اطلاعات بیشتری هم درباره این فوران‌های انفجاری به ما بدهد.

نوتسو می‌گوید: «اتمسفر مریخ امروزی در مقایسه با زمین بسیار نازک است. ما فکر می‌کنیم که مریخ در گذشته، جو بسیار ضخیم‌تری داشته است. فوران‌های خروج جرم از تاج خورشیدی ممکن است به ما کمک کند تا دریابیم در طول میلیارد‌ها سال چه اتفاقی برای این سیاره افتاده است.»

این پژوهش در یک بررسی جدید، «آشکارسازی احتمالی یک‌رشته فوران ناشی از ابرشراره‌های یک ستاره خورشید مانند»، در مجله نیچر آسترونومی (Nature Astronomy) منتشر شده است.

منبع: ایندیپندنت