جذاب‌ترین چشمه پرآب ایران مهجور است

 

باداب سورت چشمه‌ای در ۷۰ کیلومتری جنوب ساری جایی در میان دشت‌های چهاردانگه است. چشمه‌ای با حوضچه‌های پلکانی که شما را یاد شالیزار‌های مازندران می‌اندازد. با این تفاوت که جنس این حوضچه‌ها از سنگ تراورتن است، سنگ رسوبی که به علت تخلخل داشتن در آن خاصیت عایق حرارتی و صوتی دارد.

 

این باداب چند چشمه با آب‌هایی با رنگ و بو و مزه متفاوت دارد از آب بسیار شور گرفته تا آب ترش مزه به رنگ‌های زرد و قرمز و نارنجی که در شیب پایین دست، صد‌ها طبقه پلکانی بسیار زیبا ایجاد کرده و جاذبهٔ اصلی و ویژگی منحصر به فرد این چشمه‌ها شده است، چشمه‌هایی که بومیان می‌گویند به دلیل وجود منابع معدنی برای درد‌های مفصلی و برطرف کردن مشکلات گوارشی مفید است.

 

دومین اثر طبیعی ملی بعد از دماوند، زیبایی زاید الوصف را در خود جای داده است که پتانسیل بزرگی در جذب گردشگر و توریسم بین‌المللی دارد، اما نگاه ملی نداشتن به این چشمه همیشه پر آب مشکلات زیادی را برای صنعت گردشگری مازندران به وجود آورده است. مشکلی که کارشناسان، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی را چاره کار می‌دانند.

 

 

 

 

 

چشمه‌های باداب سورت هر کدام ویژگی خودش را دارد، آب شور دارد و ترش و تلخ و شیرین. هر کدام هم به اقتضای زمان رنگ عوض می‌کنند و زیبایی خود را به رخ دیگران می‌کشانند.

 

مسیر رسیدن به این چشمه هزار رنگ آسان است. ساری را که به سمت چهاردانگه ترک کنید، در مرز استان سمنان و تلمادره به چپ بپیچید و بعد از روستای اروست و نرسیده به روستای مالخواست وارد جاده خاکی شوید. چند متر جلوتر کیوسک نگهبانی قد علم کرده است و کمی آن طرف خودروها مشغول پارک کردن هستند.

 

نزدیک به دو سال است باداب سورت در مزایده‌ای به سرمایه‌گذار واگذار شده است. تغییر مالکیت، تغییرات زیادی در چشمه به وجود آورده که یکی از آن‌ها بلیت‌فروشی است، چشمه‌ای که سال‌ها بدون هیچ محدودیتی در اختیار گردشگران قرار گرفته بود. حالا همین بلیت فروشی، مشکلات زیادی را به سرمایه‌گذار تحمیل کرده است.

 

این را متصدی فروش بلیت می‌گوید و گله می‌کند که سرمایه‌گذار مبلغ زیادی را صرف بازسازی و ایجاد امکانات رفاهی برای گردشگران مهیا کرده است. در نتیجه بلیت‌فروشی یک امر عادی است، اما بعضی از مسافران برای پرداخت همین مبلغ ناچیز که قرار است صرف بهسازی این چشمه شود، شاکی هستند.

 

او گفت: مسافران هنوز اطلاعی از تغییرات به عمل آمده در چشمه باداب سورت ندارند، همان گردشگرانی که در ابتدای سفر از بلیت خریدن خودداری می‌کردند، وقتی نظم ایجاد شده در چشمه را می‌بینند، هنگام برگشت از ما عذرخواهی می‌کنند و تازه متوجه می‌شوند که ۱۵ هزار تومان ارزش بازدید از چشمه‌ها را داشت.

 

از پارکینگ تا مکان چشمه ۷۰۰ متر فاصله است. مسیر سنگلاخی که قبلاً با تراکتور و وانت باید از آن عبور می‌کردیم، حالا با ممنوعیت ورود خودرو باید پیاده گذر کنید.

 

یادش بخیر وقتی در دوران بچگی برای رسیدن به چشمه باداب سورت پشت نیسان آبی می‌نشستیم و به اطراف نگاه می‌کردیم، اصلاً هم برای ما مهم نبود که چرخ‌های این خودروی سنگین از روی میلیون‌ها سال قدمت تاریخی عبور می‌کند و باعث تخریب آن می‌شود.

 

با نخستین نگاه به چشمه باداب سورت، تعجب به سراغ ما می‌آید. چشمه‌هایی که روزی کفش‌های خود را درمی‌آوردیم و با پای برهنه در آن قدم می‌گذاشتیم، حالا دور آن زنجیر کشیده‌اند و دیگر کسی اجازه قدم زدن روی چشمه‌ها را ندارد.

 

 

 

 

 

مازندران پر از منابع زیبای خدادادی است که هر کدام می‌توانند منبع درآمدی برای این استان و کشور باشند، درست مثل کاری که ترکیه با چشمه پاموک کاله کرد، چشمه‌ای شبیه چشمه باداب سورت، اما با کلی تفاوت.

 

پاموک کاله، چشمه آب شوری است که از لحاظ بصری بسیار به باداب سورت شباهت دارد، اما فقط سفید است به همین خاطر به آن قلعه پنبه‌ای ترکیه می‌گویند.

 

با این حال، کشور ترکیه توجه ویژه‌ای به این معجزه طبیعی کرده تا جایی‌که به یکی از قطب‌های گردشگری این کشور تبدیل شده است و هر سال میلیون‌ها گردشگر از اقصی نقاط جهان برای دیدن این چشمه دست به جیب می‌شوند و به اقتصاد همسایه شمال غربی ما کمک می‌کنند.

 

محمد عباسیان، یکی از مازندرانی‌های ساکن ترکیه است. او که چند بار از چشمه باداب سورت بازدید کرده بود، می‌گوید: باداب سورت دست کمی از پاموک کاله ندارد، بلکه زیباتر است.

 

او گفت: منطقه دنیزلی که این چشمه در آن قرار دارد، آثار باستانی و گردشگری فراوان دیگری نیز دارد. به این دلیل، توسعه گردشگری در پاموک کاله، موجب افزایش بازدید و منابع طبیعی دیگر نیز می‌شود.

 

شهروند مازندرانی ساکن ترکیه می‌گوید: بهترین هتل‌های این کشور در این منطقه برای بازدیدکنندگان از این چشمه قرار دارد و سرمایه‌گذاری هدفمند برای جذب گردشگر موجب بازگشت سریع سرمایه و رسیدن به مرحله سوددهی شده است.

 

پاموک کاله، گرچه شباهت‌های زیاد به باداب سورت دارد، اما تفاوتی مهم بین این دو چشمه وجود دارد. مدیریت درست، واژه‌ای که به نظر در پاموک کاله پیدا می‌شود و این‌جا خیر.

 

 

 

 

 

چشمه باداب سورت تا همین چند سال پیش، چند صاحب داشت؛ از منابع طبیعی و میراث فرهنگی و گردشگری تا آب منطقه‌ای و محیط زیست که هر کدام خود را صاحب بخشی از آن می‌دانستند.

 

کشمکش‌های اداری و کاغذبازی‌های فرسایشی این نهاد‌های دولتی منجر به این شد تا طی مزایده‌ای این چشمه به مدت ۱۵ سال به بخش خصوصی اجاره داده شود تا هم باداب سورت متولی خود را بشناسد و هم تکلیف ادارات مختلف روشن شود.

 

عرفان خشته، سرمایه‌گذار چشمه باداب سورت از سخت‌گیری‌هایی که در دو سال گذشته برای احیای حوضچه‌های این چشمه صورت گرفته است، خبر می‌دهد و می‌گوید ۷۰ درصد این حوضچه‌ها بازسازی شده‌اند.

 

 

 

او گفت: همه‌گیری کرونا خسارت‌های مالی گسترده‌ای به گردشگری و این مجموعه وارد کرده است، با این حال ما اجاره خود را سر ماه پرداخت کرده‌ایم، در حالی که انتظار می‌رفت دولت به ما کمک کند.

 

عرفان، توجه نکردن به آثار طبیعی و تاریخی را بزرگ‌ترین مشکل می‌داند و گفت: همان‌طور که سرمایه‌گذار باید به تعهدات خود عمل کند، دولت نیز وظیفه دارد به وظایف خود عمل کند، مانند این که دومین چشمه آب شور دنیا از داشتن آسفالت مناسب بی‌بهره است و مسئولان راه هنوز هیچ کاری برای حل این مشکل نکرده‌اند.

 

او گفت: حتما در روز‌های برگزاری رویداد ساری ۲۰۲۲ چشمه و گردشگری رونق می‌گیرد.

 

عرفان، آب پاکی را روی دست ما می‌ریزد و می‌گوید از برنامه‌های سازمان میراث فرهنگی برای بازدید گردشگران خارجی از چشمه باداب سورت هیچ اطلاعی ندارم و هنوز با من به عنوان پیمانکار این چشمه صحبتی نشده است. 

 

 

سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، یکی از مهم‌ترین نهاد‌های دولتی برای حفظ و حراست از منابع ملی و آثار باستانی و یکی از برگزارکنندگان رویداد جهانی ساری ۲۰۲۲ است.

 

مهدی ایزدی، معاون میراث فرهنگی اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان مازندران گفت: چشمه باداب سورت یکی از مهم‌ترین آثار طبیعی مازندران است و در حال حاضر این چشمه در اختیار بخش خصوصی است و با نظارت سازمان میراث فرهنگی به کار خود ادامه می‌دهد.

 

او افزود: چشمه سورت نسبت به پنج سال گذشته تغییر زیادی کرده و امکانات رفاهی خوبی از سوی بخش خصوصی مهیا شده است.

 

از ایزدی درباره مطلع نبودن سرمایه‌گذار چشمه باداب سورت از اقدام مسئولان استانی برای میزبانی از گردشگران پرسیده شد که او گفت: ان‌شاالله به زودی، جلسه مشترکی را با سرمایه‌گذار چشمه باداب سورت درباره رویداد ساری ۲۰۲۲ برگزار خواهیم کرد.

 

رویداد ساری ۲۰۲۲ یکی از فرصت‌های مهم برای به نمایش گذاشتن زیبایی‌های بی‌نظیر مازندران به جهان است. ساری در حالی پایتخت گردشگری کشور‌های عضو سازمان اکو شد که به نظر می‌رسد مسئولان مازندران از مهم‌ترین جاذبه گردشگری مرکز استان، غافل شده‌اند. 

 

چشمه باداب سورت که پس از سال‌های خشکسالی حالا آب دارد، اما برای استان هنوز نان ندارد.