قنبرخوانی آئینی پویا و کهن در رثای امام علی (ع)

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، رضا یوسفی رئیس اداره میراث فرهنگی _ گردشگری و صنایع‌دستی کاشمر در حاشیه مراسم برگزاری قنبرخوانی که هم‌زمان با ۲۱ ماه رمضان برگزار شد گفت: براساس آنچه در روایات آمده «قنبر» غلام وفادار امام علی (ع) هنگامی از ضربت خوردن آن حضرت به دست ابن ملجم آگاه می‌شود، پشت در خانه ابوتراب خشت‌های خانه را به سر می‌کوبد و به ندبه و عزاداری می‌پردازد آن‌قدر که بی‌هوش می‌شود.

وی ادامه داد: قنبرخوانی نوعی نمایش موسیقیایی _ آئینی در اشکال آوازی به شمار می‌رود که معروف به قنبر غلام حضرت علی (ع) و به عبارتی شرح‌حال او و ارادتش به مولا امیرالمؤمنین (ع) است.

یوسفی با بیان اینکه در این نمایش آیینی یک شبیه قنبر، غلام امام علی (ع) در صحنه‌ای کنار یک در می‌نشیند و با مولای خود راز و نیاز می‌کند و حوادث و وقایعی که بر ایشان رفته را یادآور می‌شود، افزود: این نوع تعزیه بیشتر در روز‌های هفدهم تا بیست و سوم ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود.

رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی کاشمر گفت: قنبر از ابتدای حرکت به سمت منزل امام علی (ع) اشعاری در مدح و منقبت سیدالاوصیاء می‌خواند و حاضران نیز با ذکر صلوات و نیز تکرار برخی ابیات، او را همراهی می‌کنند و نهایتاً با رسیدن به درب خانه امیرالمؤمنین (ع) با حالتی ویژه به دیدار و ملاقات حضرت که پس از ضربت خوردن در بستر بیماری افتاده است، می‌شتابد. این قسمت از برنامه که بینندگان را به شدت متأثر می‌کند، معمولاً با آه و فغان و گریه شدید حضار همراه می‌شود و حالتی بسیار حزن‌انگیز را در محفل ایجاد می‌کند.

به گفته یوسفی، قنبرخوانی یکی از قدیمی‌ترین گونه‌های نمایش‌های آهنگین است که به ابتکار ایرانیان خلق شده، سابقه آن به دوران رواج تشیع در ایران می‌رسد و هنوز در مناطق مختلف ایران نظیر شاهرود، خراسان، کرمان، یزد، اصفهان و مرکزی در ماه مبارک رمضان برگزار می‌شود.

این آئین که در بهمن ۹۱ در فهرست میراث ناملموس (معنوی) کشور به ثبت رسیده است.