هفتم مهرماه سالگرد شهادت آیت الله هاشمی نژاد

به گزارش خبرگزاری صدا و سیمای مازندران، شهید سید عبدالکریم هاشمی نژاد فرزند سید حسن، در سال ۱۳۱۱ ش در شهرستان بهشهر، درخانواده‌ای متدین و مستضعف پای به عرصه خاک نهاد. پدرش مردی با ایمان بود که مغازه نفت فروشی داشت و با درآمد مختصری که حاصل تلاش فراوانش بود، مخارج زندگی را تأمین می‌کرد. مادر شهید هاشمی نژاد «ساره» نام داشت که با دل سوزی و محبت فراوانْ به تربیت و پرورش وی پرداخت.

 

دوران رشد و بالندگی شهید هاشمی نژاد، با اوج گیری حکومت دیکتاتوری رضاخانی همراه بود. در این دوره سیاه و ننگین، دین و دین داران تحت بیش‌ترین فشار و اختناق بودند. در همین دوره بود که سید عبدالکریم در سایه حمایت و همت پدر، مورد تربیتی شایسته قرار گرفت و در پرتو ایمان پدر و مادرشْ عشق به خدا، اهل بیت علیهم السلام و اسلام در دل و جانش شعله ور شد.

 

شهید هاشمی نژاد از دوران کودکی دارای هوش سرشار و همّت والایی بود. وی تا چهارده سالگی هم درس می‌خواند و هم به پدرش کمک می‌کرد تا این که با جلب رضایت پدر، به حوزه علمیه آیت اللّه کوهستانی روستای کوهستان در استان مازندران رفت و به کسب علوم و معارف دینی پرداخت. سید عبدالکریم با جدّیت و تلاش فراوان توانست در طول چهار سال دروس مقدمات حوزه و مقداری از سطح فقه و اصول را به پایان برساند. نبوغ فراوان آن شهید سبب شد تا آیت اللّه کوهستانی، شخصا بر امور تحصیلی وی نظارت کند تا استعداد سرشارش به هدر نرود.

 

شهید هاشمی نژاد پس از این که چند سال از محضر حضرت آیت اللّه کوهستانی استفاده کرد، راهی حوزه علمیه قم شد و به سفارش استادش، خدمت شیخ علی کاشانی فریدالاسلام رسید و او را به عنوان استاد اخلاق خویش برگزید. سید عبدالکریم مدت‌ها با شیخ هم حجره بود و چنان مجذوب احوال و مقامات عرفانی او شد که از فضایل اخلاقی و معنوی اش بهره‌های فراوان برد. سید عبدالکریم از نوجوانی اهل عبادت و تهجد بود. وی در حالی که مراحل اولیه دروس حوزه را در روستای کوهستان می‌گذراند، نماز شبش ترک نمی‌شد.

 

شهید هاشمی نژاد تا سال ۱۳۴۰ در قم ماندْ. ایشان پس از اتمام دروس در حوزه علمیه قم، در درس خارج فقه و اصول آیات عظام بروجردی، علامه طباطبایی و امام خمینی رحمه الله شرکت کرد و بیش از ده سال در حوزه علمیه به تحصیل و تحقیق پرداخت. وی هم چنین از محضر بزرگانی هم، چون شهید صدوقی رحمه الله، سید رضا صدر، آیت اللّه مجاهدی و مرحوم داماد کسب فیض نمود. پس از درگذشت آیت اللّه بروجردی در سال ۱۳۴۰، شهید هاشمی نژاد راهی مشهد مقدس شد و در همان شهر ساکن گردید. ایشان علاوه بر شروع تدریس فقه و اصول و تشکیل جلسات تبلیغی در مشهد، در محضر بزرگانی هم، چون آیت اللّه العظمی سید محمد هادی میلانی و فقیه بزرگ مرحوم آیت اللّه شیخ مجتبی قزوینی به تحصیل فقه پرداخت.

 

شهید هاشمی نژاد در برابر خداوند تسلیم محض بود و علاقه و ارادت خاصی به اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام داشت. ایشان نسبت به انجام فرایض و ترک محرمات بسیار جدّی بود و به راحتی از خطا‌های دیگران درباره خودش می‌گذشت. با توده‌های مردم به ویژه قشر محروم و مستضعف رابطه نزدیکی داشت و به یاری آنان می‌شتافت. ایشان با سعه صدر، آراء و افکار مخالفان را می‌شنید و به بحث و مناظره با آن‌ها می‌پرداخت. نسبت به مسائل فرهنگی بسیار حسّاس بود و تاریخ اسلام را به خوبی تحلیل می‌کرد. شجاعت کم نظیر، نظم در کار و وفای به عهد، از دیگر صفات بارز او به شمار می‌آمد.

 

فعالیت‌های سازمان یافته سیاسی شهید هاشمی نژاد پیش از سال ۱۳۴۰ آغاز شد. او در منابر و سخنرانی‌ها و جلسات مخفی و آشکار، به شدت از رژیم شاه انتقاد می‌کرد. بار‌ها به شهربانی احضار شد و او را تهدید کردند، ولی وی به فعالیت‌های خود ادامه می‌داد تا این که در سراسر کشور از رفتن به منبر و سخن رانی منع شد. شهید هاشمی نژاد گرداننده اصلی فعالیت‌های انقلابی در استان خراسان بود و با شهامت تمام به نشر اعلامیه‌های تند و صریح بر ضد رژیم با امضای خودشان و شخصیت‌هایی هم، چون حضرت آیت اللّه خامنه‌ای می‌پرداخت.

 

از سال ۱۳۴۰، شهید هاشمی نژاد با برپایی جلسات تبلیغ و وعظ، به آگاه کردن وبیدار نمودن مردم همت گماشت. ایشان در شهر مشهد با تأسیس «کانون فرهنگی جوانان» آنان را با مسائل دینی و سیاسی آشنا می‌کرد و در سال ۱۳۴۳ با هم کاری بعضی از روحانیان «کانون بحث و انتقاد دینی» را برای ارشاد نسل جوان بنا نهاد. این اقدام سبب شد تا دفاع از قلمرو دین، جنبه مباحثه و انتقاد به خود بگیرد و با استقبال جوانان تحصیل کرده مواجه شود. در کنار مسائل دینی، اجتماعی، اخلاقی، علمی و تاریخی، مسائل سیاسی روز از قبیل جنایت‌های اسرائیل غاصب، آمریکا و جنایت‌های رژیم وابسته با تحلیل‌های دقیق و روشنگرانه شهید هاشمی نژاد مورد بحث قرار می‌گرفت. این فعالیت‌ها سبب شد تا در سال ۱۳۴۹ ساواک اعلام کند که «.. به طور کلی وظیفه کانون در مورد پاسخ به سؤالات بهانه است، بلکه مرکزِ فعالیت مضرّه سیاسی و ضد رژیم می‌باشد.» کانون بحث و انتقاد دینی تا سال ۱۳۵۰ به فعالیت‌های سازنده خود ادامه داد تا این که ساواک شرکت و سخن رانی شهید هاشمی نژاد را در آن ممنوع اعلام کرد.

 

پس از این که ساواک، شهید هاشمی نژاد را از هر گونه سخن رانی محروم کرد، وی آرام ننشست و با قلم در راه روشنگری مردم حرکت جدیدی را آغاز کرد. او توانست در مدت کوتاهی، با آن قلم شیوا و همه فهم خود، کتاب پرمحتوا، خواندنی و جذّاب مناظره دکتر و پیر را بنویسد. این کتاب با استقبال پرشور و بی سابقه مردم، به ویژه قشر جوان دانشگاهی رو به رو شد. رژیم پهلوی که از ناحیه این کتاب احساس خطر کرده بود، چاپ و نشر آن را ممنوع کرد و همین امر، محبوبیت کتاب و نویسنده را بیش از پیش بالا برد به طوری که این کتاب ۲۵ بار مخفیانه به چاپ رسید.

 

در سال ۱۳۵۴، شهید هاشمی نژاد مجددا دستگیر شد و به زندان شهربانی مشهد انتقال یافت. ایشان در آن جا با گروهک‌ها از نزدیک آشنا شد و به تجربیات ارزنده‌ای از برخورد با آنان دست یافت. به رغم نفاقی که در اظهار نظرات آنان وجود داشت، آن شهید عمق تفکرات آن‌ها را به خوبی دریافت و چه در داخل زندان و چه بعد‌ها در بیرون از زندان، چهره منافقانه آنان را افشا کرد. شهید هاشمی نژاد در زندان با سران گروه‌های مختلف به بحث و مناظره می‌پرداخت و آنان همیشه شکست خورده، عقب نشینی می‌کردند. او توانست با بحث و مناظره، نظرات باطل و انحرافی آنان را آشکار سازد و بدین وسیله، از انحراف بسیاری از نوجوانان و جوانان جلوگیری کند.

 

پس از بازگشت پیروزمندانه حضرت امام خمینی رحمه الله به ایران در ۱۲ بهمن ۱۳۵۷، شهید هاشمی نژاد از مشهد به تهران آمد و به زیارت امام رحمه الله شتافت. در روز ۲۲ بهمن که فرصت طلبان برای جمع آوری اسلحه قصد حمله به پادگان و لشگر ۷۷ خراسان داشتند، سید عبدالکریم در حفظ و نظم شهر و حفظ پادگان نقش به سزایی داشت. پس از پیروزی انقلاب اسلامی، وی به مبارزه بر ضد گروه‌های کج اندیش پرداخت، چرا که معتقد بود بزرگ‌ترین انقلاب، انقلاب فرهنگی است؛ یعنی درهم ریختنِ فرهنگی که غرب بر ما تحمیل کرده است.

 

شهید هاشمی نژاد پس از پیروزی انقلاب اسلامی، با رأی قاطع مردم استان مازندران به مجلس خبرگان راه یافت و در تصویب قوانین حیاتی، بیش‌ترین نقش را ایفا کرد. ایشان در قضایای جنگ تحمیلی چند بار به همراه حضرت آیت اللّه خامنه‌ای به مناطق جنگی رفت. او هم چنین در افشای خیانت‌های بنی صدر و جبهه متحد سلطنت طلب‌ها و منافقین سهم به سزایی داشت.

 

نقشه ترور شهید هاشمی نژاد از درون سازمان منافقین طرح ریزی گردید. سیدِ شهید، عروج خونین خود را امری حتمی می‌دانست و خود را برای آن آماده ساخته بود. در روز هفتم مهرماه ۱۳۶۰ هم زمان با شهادت حضرت جوادالائمه علیه السلام، سید عبدالکریم رأس ساعت هفت صبح به مکان حزب جمهوری اسلامی رفت و در کلاسی که دانش پژوهان انتظار او را می‌کشیدند، حضور یافت. ساعت هشت صبح، هنگامی که در حال خروج از کلاس بود، یکی از منافقین در حالی که ضامن نارنجک را کشیده بود، سید را از پشت در بغل گرفت و نارنجک را جلوی شکم او قرار داد و با شدت او را به صورت روی زمین خوابانید. چند ثانیه بعد نارنجک منفجر شد و یکی از پرچم داران انقلاب اسلامی، با بدن پاره پاره و دست‌های قطع شده، هم، چون علم دار کربلا به خیل شهدا پیوست. پیکر مطهر شهید هاشمی نژاد در «دارالزهد» حرم مطهر حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام به خاک سپرده شد. در آن روزها، کشور در غم این عالم مجاهد به سوگ نشست و در خراسان سه روز عزای عمومی اعلام شد.

 

از شهید هاشمی نژاد آثار ارزنده و جاویدی بر جای مانده است که عبارتند از:

مناظره دکتر و پیر؛ درسی که حسین علیه السلام به انسان‌ها آموخت؛ قرآن و کتاب‌های دیگر آسمانی؛ پاسخ ما به مشکلات جوانان؛ مشکلات مذهبی روز؛ مسائل عصر ما؛ اصول پنج گانه اعتقادی (در دو جلد)؛ مقالاتی چند در مجله مکتب اسلام؛ رهبران راستین؛ هستی بخش؛ راه سوم بین کمونیزم و سرمایه داری؛ زهرا علیهاالسلام و مکتب مقاومت؛ ولایت فقیه و تقریرات اصول آیت اللّه شیخ علی کاشانی به زبان عربی.