کشف شواهد باستانی ذوب آهن درجنوب آذربایجان غربی

  به گزارش خبرگزاری صداوسیمای استان آذربایجان غربی،  برای نخستین‌بار یک محوطه تولید آهن از طریق کاوش علمی در این منطقه مستندنگاری شد و امید است که انجام این پروژه، پژوهش‌های باستان‌شناسی دیگری را در حوضه فلزگری آهن در منطقه جنوب دریاچه ارومیه به همراه داشته باشد.

 سرپرست هیئت باستان‌شناسی گفت: محوطه وسطا شیخ در جنوب  آذربایجان غربی، در جنوب شهرستان مهاباد و بر سر جاده خاکی روستای کانی سپی به کانی رش و در حدود یک کیلومتری جاده اصلی مهاباد به سردشت واقع شده است.

صلاح سلیمی با بیان اینکه وسطا شیخ محوطه‌ای نسبتاً کوچک و بر روی شیب ملایم در داخل دره کوچک قرار گرفته و بقایای تولید آهن (شامل سرباره‌ها، سنگ‌های معدنی آهن، قطعات دم‌های سفالی) در وسعتی در حدود نیم هکتار پراکنده شده است، تصریح کرد: این محوطه یک محوطه صنعتی به شمار می‌آید و اساساً منطقه کانیرش به دلیل کوهستانی بودن منطقه مناسبی برای سکونت نیست و به همین دلیل ما شاهد شکل‌گیری محوطه‌های صنعتی فصلی در ابعاد کوچک و لایه‌های کم ضخامت هستیم.

این باستان‌شناس افزود: محوطه وستا شیخ به همراه ۱۷ محوطه دیگر در سال ۱۳۹۸ به سرپرستی او در چهارچوب بررسی محوطه‌های ذوب آهن محدوده کانی رش مهاباد و باریکایه سردشت شناسایی شد و با توجه به انجام آزمایش‌های ترمولومینسانس تعدادی از محوطه‌ها در دوره اشکانی و اسلامی (دوره سلجوقی) تاریخ‌گذاری می‌شوند. در ادامه همین پروژه برای درک بیشتر در مورد فلزگری آهن و پاسخ به پرسش‌های اساسی از جمله که چه زمانی و چگونه فلزگری آهن در این منطقه شروع شده است، همچنین برای تکمیل اطلاعات در مورد چرخه تولید آهن در منطقه جنوب دریاچه ارومیه کاوش محدود در محوطه وستا شیخ کانی رش مهاباد در دستور کار قرار گرفت.

سرپرست هیئت باستان‌شناسی اظهار کرد: اگر چه به دلیل شرایط آب و هوایی، کاوش به صورت محدود ادامه یافت، اما نتایج قابل توجهی به همراه داشت. این نتایج شامل میزان زیادی از طیف متنوع سرباره‌ها به شکل دور ریز، سنگ‌های آهن که هنوز وارد روند ذوب نشده بودند، تعداد زیادی دم‌های سفالی شکسته کوره و قطعات مربوط به بدنه کوره ذوب آهن می‌شوند.

او در پایان با اشاره به اینکه بررسی‌های اولیه یافته‌ها بیانگر تولید آهن به شیوه اسفنجی است و مرحله بعدی این پروژه بر آنالیز‌های آزمایشگاهی یافته‌ها و سالیابی دقیق محوطه متمرکز خواهد بود گفت: برای اولین بار یک محوطه تولید آهن از طریق کاوش علمی در این منطقه مستندنگاری شد و امید است که انجام این پروژه، زمینه‌ساز پژوهش‌های باستان‌شناسی دیگری در حوضه فلزگری آهن در منطقه جنوب دریاچه ارومیه باشد.