چکیده مصاحبه پژوهشی:

- انجمن صنفی تولیدکنندگان کودهای کشاورزی کشور، می ­تواند تضمین دهد، در صورت فعال شدن همه ظرفیت تولید این بخش و تامین کود کشاورزی از تولید داخلی، طی 2 سال همه نیاز کشور در این بخش را تولید و خودکفایی را به ارمغان بیاورد و در این مسیر تقاضای حتی ریالی از دولت ندارد.

ـ انجمن تولیدکنندگان کودهای کشاورزی تا سال 1385 حدود 350 عضو داشت که امروز با گذشت بیش از 10 سال این تعداد به 120 عضو کاهش یافته است.

ـ امروز در کشور از نظر دانش فنی و نیروی انسانی و سطح سرمایه­ گذاری برای تولید انواع کودهای کشاورزی، در وضعیت مطلوبی به ­سر می ­بریم و دست­کم در منطقه خاورمیانه، می­ توان گفت، دارای بالاترین سطح تکنولوژی هستیم.

پژوهش خبری صدا وسیما:صنعت تولید کودهای کشاورزی کشور، بجز مورد خاص پتروشیمی ها، در اواسط دهه 1370 خورشیدی با همت بخش خصوصی و با سرمایه­ گذاری­ های صورت گرفته از سوی مردم بنا نهاده شد و تا به امروز بر حوزه فعالیت­ های آن افزوده شده است و تجربیات گران­قدری در تولید انواع کودهای کشاورزی (بجز اوره که تولید پتروشیمی هاست) در بخش خصوصی شکل گرفته است. محسن سیروس، دبیر انجمن تولیدکنندگان کودهای کشاورزی، در گفتگو با پژوهش خبر به تشریح وضعیت تولید کشور در این بخش پرداختند.

وضع کنونی کشور از منظر تولید

انجمن تولیدکنندگان کودهای کشاورزی تا سال 1385 حدود 350 عضو داشت که امروز با گذشت بیش از 10 سال این تعداد اعضاء به دلیل بی توجهی دولت ها و حمایت ناصحیح از واردات در این صنعت، به 120 عضو کاهش یافته است. و در نتیجه، هم­ اکنون، این انجمن تنها قادر به تولید 50 درصد نیاز کشور، یعنی یک میلیون تن کود کشاورزی است. امروز کشور از نظر دانش فنی و نیروی انسانی و سطح سرمایه­گذاری برای تولید انواع کودهای کشاورزی در وضعیت مطلوبی به­ سر می برد و در منطقه خاورمیانه، نیز می توان گفت این صنعت، دارای بالاترین سطح تکنولوژی است.

 وضع اشتغال این حوزه

اشتغال این بخش در حال حاضر درحدود 5.000 نفر است که این در اوایل دهه هشتاد 15.000 نفر بوده و اگر همه ظرفیت‌های آن فعال شود تا 50.000 نفر، اشتغال­زایی می­ تواند داشته باشد.

نیاز مصرفی کود بخش کشاورزی کشور

سالانه 4 میلیون تن کود برای بخش کشاورزی مصرف می‌شود که 2 میلیون تن آن کودهای ازته و 2 میلیون تن دیگر آن کودهای فسفاته، پتاسه و کودهای نوترکیب است و پتروشیمی‌ها فقط کودهای اوره و دی‌آمونیوم فسفات را تأمین می‌کنند، اما 2 میلیون تن دیگر که می تواند در داخل تولید شود به دلیل واردات بی رویه از خارج، توانسته، توان تولید کننده داخلی را تضعیف و بخش خصوصی را به حاشیه براند و این اتفاق منجر به از دست رفتن سرمایه‌های واحدهای بخش خصوصی در صنعت کودهای کشاورزی، و حذف موقعیت­ های شغلی در آن بخش شود.

خودکفایی گندم، با وجود کودهای کشاورزی وارداتی!

با وجود واردات کودهای خارجی، در سال گذشته جشن خودکفایی گندم، برگزار شد، درحالی که اگر بخواهیم خودکفایی در تولید محصولات استراتژیک عملی شود، دیگر نباید با کود خارجی جشنی برگزار کنیم، چراکه اگر کود وارداتی در میان نباشد دیگر نمی ­توانند به تولید بالا برسند و کودهای تولیدی داخل هم رو به نابودی هستند. این یعنی یک خودکفایی شکننده وارداتی در تولید گندم، که توجیه اقتصادی ندارد و اوج وابستگی بخش کشاورزی به خارج را در غیاب تولیدات داخلی نشان می ­دهد و این وابستگی باوجود این همه امکانات در کشور قابل تامل است.

دستیابی به خودکفایی در صورت استفاده از ظرفیت بالقوه تولید

انجمن صنفی تولیدکنندگان کودهای کشاورزی کشور، می­ تواند تضمین دهد، در صورت فعال شدن همه ظرفیت تولید این بخش و تامین کود کشاورزی از تولید داخلی، طی کمتر از 2 سال، همه نیاز کشور در این بخش را تولید و خودکفایی را به ارمغان بیاورد و در این مسیر تقاضای حتی ریالی از دولت ندارد.

امروز حداقل دویست و پنجاه هزار تن ظرفیت آماده تولید کود سوپرفسفات ساده داخلی، در کارخانجات عضو انجمن صنفی تولیدکنندگان کودهای کشاورزی، بلا استفاده مانده است که می ­تواند تمام نیاز کشور به کود فسفاته را تامین نموده و با راه افتادن تولید، ظرفیت سازی­ های بیشتر، برای بالاتر بردن مصرف داخلی فسفات و پس از آن صادرات نماید.

کلام آخر

در صورت حمایت از بخش خصوصی، در یک برنامه زمان­ بندی شده، توسعه بسیاری از زیرساخت ­های تحقیقاتی و تکنولوژیک مربوط به علوم شیمیایی و بیولوژیک ارزشمند، نیز امکان­پذیر است و می­ توان شاهد خودکفایی کامل و صادرات قابل توجه، بود.

اگر اراده دولت به خرید از تولیدات داخلی نباشد، متاسفانه کارخانه­ هایی که با سرمایه مردم ساخته شده است و بعضاً با بدهی­ های بانکی مواجه هستند به تعطیلی کشانده می ­شوند. در سالی که رهبر معظم انقلاب، بنا به ضرورت حمایت از تولید داخل، آن­را به­ نام اقتصاد مقاومتی، اشتغال و تولید ، نام­گذاری فرموده ­اند، لزوم حمایت از تولیدکننده داخلی بیش از پیش احساس می­ شود.

پژوهش خبری //تینا صالحی