پژوهش خبری صدا و سیما: برخی از مردم اقتصاد مقاومتی و ریاضت اقتصادی را یکی می دانند و یا تصور می کنند اقتصاد ریاضتی یکی از شاخه های اقتصاد مقاومتی است؛ در حالی که این دو اصطلاح کاملا متفاوت بوده و هیچ ارتباطی به یکدیگر ندارند. برای روشن شدن موضوع به شرح مفهوم "اقتصادریاضتی" می پردازیم. در چهارمین شماره از موضوع" چیستی اقتصاد مقاومتی و تفاوت اساسی آن با اقتصاد ریاضتی؟ به " الزامات تحقق اقتصاد مقاومتی چیست؟" پاسخ داده شد و تعدادی از الزامات اشاره شد. در این شماره موضوع " تبیین اقتصاد ریاضتی و چیستی آن "را مورد بررسی قرار می­ دهیم. برهمین اساس این سوال مطرح می شود که، اقتصاد ریاضتی چیست و تفاوت آن با اقتصاد مقاومتی کدام است؟

- تعریف اقتصادی ریاضتی

ریاضت اقتصادی به طرحی گفته می‌شود که دولت‌ها برای کاهش هزینه‌ها و رفع کسری بودجه، به کاهش و یا حذف ارائه برخی خدمات و مزایای عمومی، صرفه جویی در مخارج جاری کشور، کاهش هزینه های رفاهی و تعدیل کارمندها در بخش دولتی دست می‌زنند.که کشورهای یونان و ایتالیا به بخصوص یونان در حال حاضر با آن دست و پنجه نرم می­ کند. این طرح به منظور مقابله با کسری بودجه توسط برخی دولت‌ها انجام می‌شود؛ گاهی اوقات به افزایش میزان مالیات و افزایش دریافت وام‌ها و کمک‌های مالی خارجی می‌انجامد. اینکه بر اقتصاد یک کشور و شرایط بحران زده آن ریاضت و سختی تحمیل شود، در ظاهر اصلا کار خوشایندی به نظر نمی رسد، اما می تواند به بازیابی درازمدت اقتصاد کمک کند. بنابراین اگرچه اقتصاد ایران شاید ناچار شود در دراز مدت به سیاست های اقتصادی خاص روی بیاورد، اما اقتصاد مقاومتی و ریاضت اقتصادی دو مفهوم جداگانه و مستقل است که به هیچ عنوان منجر به بروز یکدیگر نخواهند شد.

- "ویژگی­های اقتصادی ریاضتی چیست؟

کشورهایی که با شرایط سخت اقتصادی مواجه می شوند در عمل با اتخاذ سیاست اقتصاد ریاضتی بیش از اینکه به دنبال حل مسئله داخلی کشور خود باشند، بر رفع نگرانی های کشورهای دیگر تمرکز می نمایند؛ به عبارت دیگر بدهی های خارجی دولت درگیر در اقتصاد ریاضتی، موجب می شود سیاست های اشاره شده مانند افزایش نرخ های مالیات و کاهش بودجه های رفاهی و توسعه ای بیش ترین منفعت را برای کشورهایی فراهم کند که از بابت توانایی کشور درگیر در بحران اقتصادی نسبت به بازپرداخت بدهی هایش نگران هستند.

نکات اساسی اقتصاد ریاضتی به خوبی نشان می دهد که این نوع از سیاست اقتصادی اصولاً نه تنها هیچ گونه سنخیتی با اقتصاد مقاومتی ندارد، بلکه نقطه مقابل آن قرار دارد. هدف نهایی و اساسی اقتصاد مقاومتی، این است که کشور از جهت اقتصادی مقاوم شود و بتواند در مقابل توطئه های دشمنان مقاومت نماید.

- ویژگیهای ریاضت اقتصادی

1- ریاضت اقتصادی عملاً یک سیاهه و برنامه «جیره‌بندی» از جنس ناچاری در مواقع اضطرار است

2- ریاضت اقتصادی یک برنامه کوتاه‌مدت، تصادفی با آزمون و خطا است

3- ریاضت اقتصادی یک واکنش اضطراری و تاکتیکی است.

4- ریاضت اقتصادی یک برنامه انقباضی هزینه با رویکرد کاهش هزینه‌های عمومی دولت و بخش عمومی است.

5- ریاضت اقتصادی یک برنامه جبرانی بدون هدف در جهت تبدیل فشارها و بازگشت به تعادل موقت در الگوی موجود نظام سرمایه‌داری است

6- ریاضت اقتصادی با رویکرد برون‌گرایی و تزریق پول بی‌پشتوانه است.

7- ریاضت اقتصادی یک واکنش مجدد ناعادلانه منبعث از یک الگوی عدالت‌گریزاست

8- ریاضت اقتصادی حاصل یک اجماع فکری بیرونی و برنامه تحمیلی صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی است

9- ریاضت اقتصادی یک عقب‌گرد راهبردی از الگوی سرمایه‌داری است.

10- ریاضت اقتصادی انسجام یک برنامه را ندارد

11- ریاضت اقتصادی با فشار به مردم و اقتصاد داخلی و حتی کاهش برنامه های توسعه ای کشوراست.

12- ریاضت اقتصادی یک سیاست کوتاه مدت است.

13- ریاضت اقتصادی یک طرح اقتصادی بسیار محدود است.

14- ریاضت اقتصادی ضد مقاومت است.

15- ریاضت اقتصادی برای در هم شکستن مقاومت ملت ها طراحی می شود.

16- ریاضت اقتصادی به معنای آن است که بار سختی مشکلات اقتصادی بر روی دوش مردم قرار بگیرد نه طراحان برنامه های اقتصادی و دستگاه اجرایی.

جمع بندی:

هم در اقتصاد ریاضتی و هم در اقتصاد مقاومتی مردم، محور و کانون تمرکز اصلی به شمار می روند. با این تفاوت که در اقتصاد ریاضتی علی رغم اینکه در بروز مشکلات و سختی های اقتصادی کشورهای رقیب و شرکت های بزرگ دخیل هستند اما در حل این مشکلات این مردم هستند که به تنهایی باید بار تمام سختی ها را به دوش بکشند تا مبادا منافع اعتباردهندگان ذره ای دچار خطر شود. البته در اقتصاد مقاومتی نیز مردم محورند؛ اما نه فقط محور تحمل سختی ها بلکه تکیه گاه اصلی تمام فعالیت های اقتصادی به شمار می روند.در شماره بعدی بخش دیگری از چیستی اقتصاد مقاومتی و تفاوت ان با اقتصاد ریاضتی را تشریح خواهد شد..

پژوهش خبری // اسماعیل کوشکباغی

*منابع در آرشیو موجو است.