برجام در فراز و فرود زمان(گاهشمار شش ماهه برجام)

پژوهش خبری صدا و سیما: 23 مرداد 81 نقطة عطف مهمی در تاریخ فعالیت‌های هسته‌ای ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی به‌شمار می‌آید. در پی بزرگنمایی و حتی دروغگویی‌های منافقین با بهره‌ بردن از ظرفیت‌های نظام رسانه‌ای استکبار ، خودفروختگانِ ایران ستیز توانستند هجمة‌ سازمان یافته‌ای به این بهانه در سطح گسترده‌ای علیه ایران اسلامی تدارک ببینند، بر این اساس پروندة هسته‌ای ایران که پیش از انقلاب در سال 1329 کلید خورده بود و با تأسیس سازمان انرژی اتمی و امضای قرارداد ساخت نیروگاه بوشهر شکل جدی گرفته بود، وارد دوران جدیدی در حیات خود شد.

از آن تاریخ تاکنون پروندة هسته‌ای ایران شاهد فراز و نشیب‌های زیادی بود، به گونه‌ای که در دورة دبیری شورای عالی امنیت ملی آقای روحانی ( 13 /7/ 82 تا 24/ 5/ 84 ) پروندة هسته‌‌ای ایران شاهد صدور بیانیه سعد‌آباد و امضاء توافقنامة بروکسل و پاریس و در نهایت تعلیق داوطلبانه فعالیت‌های هسته‌ای جمهوری اسلامی بود. اما پایبندنبودن غرب به تعهدات خود باعث شد ایران در اردیبهشت 84 فعالیت‌های هسته‌ای خود را از سر بگیرد. در دورة دبیری آقای لاریجانی نیز پروندة هسته‌ای ایران شاهد چند نوبت مذاکره و در نهایت تنظیم جدول زمانی برای پاسخگویی به پرسش‌های آژانس (مدالیته) بود. این پرونده در دوره ‌آقای دکتر جلیلی نیز سه دور مذاکره در ژنو، دو دور مذاکره در استانبول، یک دور مذاکره در بغداد ، مسکو و در نهایت دو دور مذاکره در آلماتی و فریز در برابر فریز و پذیرش پیشنهاد ایران برای شکل‌گیری همکاری میان 7 کشور را تجربه کرد.

با روی کار آمدن دولت یازدهم، مأموریت مذاکرات و حل و فصل پروندة هسته‌ای به وزارت امورخارجه محول شد . حاصل این مأموریت، مذاکرات سخت و فشرده 22 ماهه بود که در 3 آذر 92 توافق ژنو با عنوان « برنامه اقدام مشترک » و در 13 فروردین 94 بیانیه لوزان قرائت شد تا اینکه پس از نُه دور مذاکرات سخت و فشرده و چندین تمدید در تاریخ 23 تیر 94 بیانیه جمع‌بندی مذاکرات مبنی بر دستیابی به توافق جامع (برجام) توسط مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و طرف ایرانی قرائت شد. شورای امنیت سازمان ملل نیز تنها با گذشت شش روز از دستیابی به توافق جامع ، قطعنامه 2231 را در تأیید دستیابی به برجام تصویب نمود. برجام در ادامه پس از 60 روز بررسی و مجادلات طولانی به تصویب مجلسین آمریکا (سنا و نمایندگان) رسید. سپس برنامه جامع اقدام مشترک پس از بررسی­ های کارشناسی مفصل در مجلس شورای اسلامی در تاریخ 21/ 7/ 94 تصویب و فردای آن روز از سوی شورای نگهبان به تایید رسید. رهبر معظم انقلاب نیز در تاریخ 29/ 7/ 94 ضمن نامه­ ای به رئیس جمهوری که حاوی الزامات نُه­ گانه در اجرای برجام بود، برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) را با عنایت به طی مراحل مختلف برای اجرا ابلاغ کردند.

بولتن حاضر تلاش دارد به مناسبت سالگرد قرائت بیانیه 1+5 در خصوص برجام، مهم ترین رویدادها و واکنش ­های آمریکایی ­ها به برجام پس از «اجرایی شدن» آن در 27 دی 1394 را البته ضمن دسته­ بندی به رویدادهای برجامی ، اظهارات و واکنش ­های مقامات آمریکایی و مصادیق بدعهدی برجامی آمریکایی ­ها مرور و بررسی کند.

متن کامل این مطلب در اینجا قابل دریافت است.

پژوهش خبری صدا و سیما//  پژوهشگر: مرتضی هوشیار