آیین عزاداری چاق چاقو در شب عاشورای حسینی + فیلم

به گزارش خبرگزاری صدا و سیما مرکز چهارمحال و بختیاری، مردم شهر سامان به ویژه جوانترها، هر ساله شب عاشورا به تکیه ها، مساجد و حسینیه‌ها می‌روند و تا اذان صبح با کوبیدن چوب یا سنگ‌ها به هم و «یا علی (ع)» گفتن، به عزاداری در خیابان‌ها و کوچه‌های شهر می‌پردازند.

این مراسم با برگزاری نماز جماعت صبح در مسجد جامع شهر پایان می‌یابد و مردم خود را برای عزاداری روز عاشورا آماده می‌کنند.

یکی از نوحه‌های مخصوص (به زبان بومی شهر سامان یعنی ترکی قشقایی) که در حین اجرای مراسم زمزمه می‌شود، به شرح زیر است:‌ای خدا گین چالمَسِـن بـِگـِجَه سحر اُولمَسِن

گین چالور طوفان اولُر کرب و بلادَ قان اولُر

گین چالور طوفان اولُر اصغر بـُقاز قان اولُر

گهوارسه بوش قالمسن رباب پریشان اولماسن‌

 

ای خدا گین چالمَسِـن شام غریبان اُولمَسِن‌

 

ای خدا گین چالمَسِـن زینب پریشان اُولمَسِن

یکی از فلسفه‌های اجرای این برنامه یادآوری جریان شب عاشوراست که امام حسین (ع) بیعت را از یاران خود برمی دارد و از آن‌ها می‌خواهد که هر کسی که نمی‌خواهد بماند برود و از فرزندان خویش می‌خواهد که دو تکه سنگ را به هم بکوبند تا صدای پای اسب کسانی که کربلا را ترک می‌کنند، آن‌ها را خجالت زده نکند.

بر اساس روایتی دیگر، امام حسین (ع) و یارانشان با کوبیدن سنگ‌ها به هم، مانع از رسیدن صدای پای اسبان دشمن می‌شدند تا اهل حرم از فراوانی دشمن اطلاع نیابند و امید خود را از دست ندهند.

همچنین از دیگر فلسفه‌های اجرای این برنامه این گونه بیان می‌شود که در سیزدهم ماه محرم الحرام سال ۶۱ هجری قمری، عده‌ای از قبیله بنی اسد برای خاکسپاری شهدای کربلا به این سرزمین آمدند، آن‌ها به گروه‌های کوچکی تقسیم شدند، چون هوا تاریک بود عده‌ای از زنان بنی اسد، اجساد مطهر شهدا را یافتند و با کوبیدن دو سنگ بر هم، سایر گروه‌ها را با خبر ساختند تا همه اجساد پاک و نورانی شهدا جمع آوری شدند.

امام سجاد (ع) هم از زندان ابن زیاد در کوفه خارج شدند و در شناسایی و دفن شهدا منجمله دفن بدن مطهر حضرت سیدالشهدا (ع) به این قبیله کمک کردند.

از دیگر فلسفه‌های این مراسم این است که واقعه عاشورا و دفن شهدای آن به قدری با سوز و گداز همراه بوده که سنگ‌های بیابان نیز به هم خوردند و صدا کردند.

این مراسم در تاریخ ۲۲ آذر ۱۳۹۱ و با شماره ۶۲۲ به نام استان چهارمحال و بختیاری، شهر سامان در فهرست میراث معنوی (ناملموس) ایران به ثبت رسیده است.

سامان در فاصله ۲۲ کیلومتری شهرکرد مرکز استان قرار دارد.