«فابینگ» چیست؟

سواد زندگی؛ توسعه توانمندی‌های فردی؛ سید محمد مهدی شهیدی- شاید تا به حال اصطلاح فابینگ را نشنیده باشید، اما مطمئن باشید جزئی از زندگی روزانه شماست. وقتی از سرکار خسته به منزل بر می‌گردید و سر میز یا سفره شام همسر یا فرزند شما سرش را در گوشی تلفن همراهش کرده و با کلمات مبهم به شما پاسخ می‌دهد گرفتار فابینگ هستید. وقتی در مهمانی‌ها و دورهمی‌های دوستانه یا فامیلی بعد از سلام و احوالپرسی اولیه هر کس به گوشی همراهش مشغول می‌شود گرفتار فابینگ هستید. وقتی که در روابط عاطفی و زناشویی با شریک یا همسر خود به کافه‌ای رفته اید یا در منزل نشسته اید و یکی از شما مدام گوشی تلفنش را چک می‌کند گرفتار "فابینگ" شده اید.

 

 

استفاده از تلفن همراه به عنوان بخشی از زندگی مدرن، حتی اگر آزار دهنده باشد ممکن است بی ضرر به نظر برسد، اما تحقیقات نشان می‌دهد که فابینگ می‌تواند به روابط شما آسیب برساند. "اِما سپپلو"، روانشناس دانشگاه‌های استنفورد و ییل و نویسنده کتاب "مسیر خوشبختی"، می‌گوید: "هر چند فابینگ به این معنی است که شما از طریق رسانه‌های اجتماعی یا پیام کوتاه با کسی ارتباط برقرار می‌کنید، اما در واقع می‌تواند روابط حضوری و لحظه‌ای شما را به شدت مختل کند. "

 

یک مطالعه نشان داد که بیش از ۱۷ درصد افراد حداقل چهار بار در روز در حضور دیگران و به هنگام صحبت با آن‌ها دزدکی تلفن‌شان را چک می‌کنند. تقریباً ۳۲ درصد افراد نیز دو تا سه بار در روز فابینگ می‌کنند.

 

اگرچه شاید این رفتار چیز مهمی به نظر نرسد، اما تحقیقات نشان می‌دهد که فابینگ می‌تواند به روابط و سلامت روان شما آسیب برساند. 

 

فابینگ (Phubbing) چیست؟

 

در بهار سال ۲۰۱۲، فرهنگ لغت Macquarie استرالیا و آژانس تبلیغاتی McCann گروهی از متخصصان زبان را گرد هم آوردند تا بر پدیده‌ای رایج در عصر تلفن‌های هوشمند نامی بگذارند. آن‌ها این پدیده را فابینگ 'Phubbing' لقب دادند و آنرا چنین تعریف کردند: "عمل نادیده گرفتن کسی که با شما صحبت می‌کند با توجه و نگاه کردن به تلفن همراه خود" یا "عمل خنثی کردن روابط شخصی در یک محیط اجتماعی با نگاه کردن به تلفن به جای توجه به دیگری ".

 

 بنا به تعریف، 'Phubbing' عملی است که باعث می‌شود افراد در محیط‌های اجتماعی یا خانوادگی به جای توجه به دیگران به تلفن خود نگاه کنند. یا به عبارت ساده تر: "بی‌اعتنایی به دیگران با نگاه کردن به تلفن همراه".

 

فابینگ چگونه بر روابط ما تأثیر می‌گذارد؟

 

از سال ۲۰۱۲ تا کنون مطالعات زیادی در مورد عوارض و پیامد‌های فابینگ در روابط اجتماعی، بین فردی، زناشویی و کودکان انجام شده که همگی بر پیامد‌های منفی فابینگ تاکید داشته اند.

 

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۲ نشان داد که صرف حضور تلفن همراه در حین مکالمه - حتی اگر از آن استفاده نشود - کافی است تا مردم احساس ارتباط کمتری با یکدیگر داشته باشند.

 

فابینگ باعث می‌شود توانایی صحبت کردن رودررو و ایجاد رابطۀ حضوری با دیگران آسیب ببیند. امروزه بیش از سه چهارم ایرانیان تلفن هوشمند دارند، بنابراین ممکن است مشکل فابینگ روز به روز برای ما بدتر شود و پیامدهایش بیش از این روابط اجتماعی را گسسته و تخریب کند.

 

یک مطالعه نشان داد که ارسال پیام کوتاه sms در هنگام مکالمه رو در رو باعث می‌شود که همه افراد درگیر در مکالمه، تجربه رضایت بخشی از آن نداشته باشند.

 

استفاده از تلفن همراه و تلفن‌های هوشمند همچنین می‌تواند در ازدواج تأثیرگذار باشد.

 یک مطالعه نشان داد که فابینگ رضایت زناشویی را خصوصا در آغاز ازدواج و دوران نامزدی کاهش می‌دهد. تنش و درگیری بر سر استفاده از تلفن دلیل این کاهش رضایت بود.

 

 مطالعه دیگری نشان داد وجود فابینگ در روابط زناشویی به افسردگی زوجین می‌انجامد و نیز این همسران میزان افسردگی بالاتری را تجربه می‌کنند. این محققان می‌گویند: "اگر شریک زندگی شما مشغول تلفن است بدان معنی است که او در آن لحظات با هم بودن چیز دیگری را بر شما اولویت می‌دهد" و این به روابط شان صدمه می‌زند.

 

همچنین یک مطالعه در مورد تاثیر فابینگ بر روابط والدین و فرزندان اثبات کرد که کودکان و نوجوانانی که والدین شان درگیر فابینگ هستند تا ۶۰ درصد بیشتر دچار افسردگی، پرخاشگری، گوشه گیری و انزوا می‌شوند.

 

بنا به تحقیقات فابینگ همچنین بر روابط درون خانوادگی تاثیر منفی گذاشته میزان تعلق و وابستگی خانوادگی اعضا را کاهش می‌دهد.

 

فابینگ چگونه بر سلامت روان تأثیر می‌گذارد؟

 

از سال ۲۰۱۲ تا کنون مطالعات زیادی در مورد عوارض و پیامد‌های فوبینگ در روابط اجتماعی، بین فردی، زناشویی و کودکان انجام شده که همگی بر پیامد‌های منفی فوبینگ تاکید داشته اند. 

مطالعه‌ای در سال ۲۰۱۲ نشان داد که صرف حضور تلفن همراه در حین مکالمه - حتی اگر از آن استفاده نکنید - کافی است تا مردم احساس ارتباط کمتری با یکدیگر داشته باشند.

 

یک مطالعه منتشر شده در مجله روانشناسی کاربردی اجتماعی نشان داد که افرادی که مورد فابینگ قرار می‌گیرند از این موضوع بسیار بیشتر ناراحت می‌شوند تا وقتی که اصلا از آن‌ها چیزی پرسیده نشود.

 

نیروی محرک این احساسات چیست؟ مطالعات نشان داده است که فابینگ ۴ نیاز اساسی انسان را تهدید می‌کند این نیاز‌های اصلی عبارتند از:

 

وقتی کسی پیش شما با تلفنش مشغول می‌شود، شما ممکن است احساس طردشدن و محروم شدن از مصاحبت او را بکنید. این می‌تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت روان شما داشته باشد.

 

تحقیقات همچنین نشان می‌دهد افرادی که دچار فابینگ هستند تمایل زیادی دارند تا تلفن‌شان همیشه در دسترس باشد تا با شبکه رسانه‌های اجتماعی ارتباط برقرار کنند و به این وسیله خلاء ارتباط حضوری یا رودررو را پر کنند. این شروع یک چرخه معیوب است.

 

به علاوه، غواصی در شبکه‌های اجتماعی ممکن است مشکل را بدتر کند. بر اساس تحقیق منتشر شده در کتاب "کامپیوتر و رفتار انسانی" (Computers and Human Behavior)، شبکه‌های اجتماعی می‌توانند احساس افسردگی را بدتر کنند و هرچه بیشتر از رسانه‌های اجتماعی استفاده کنید، احتمال احساس افسردگی یا اضطراب شما بیشتر است.

 

مطالعه‌ای دیگر نشان داد افرادی که هنگام صرف غذا با دوستان یا خانواده از تلفن خود استفاده می‌کنند نسبت به افرادی که این کار را نمی‌کنند، از وعده غذایی خود کمتر لذت می‌برند. یک آزمایش پیگیری نشان داد که استفاده از تلفن با ایجاد حواس پرتی و کاهش اشتیاق، لذت تعاملات رودررو را در دور میز غذا از بین می‌برد؛ امری که به کاهش روابط خانوادگی منجر می‌شود.

 

آیا شما دچار فابینگ هستید؟

 

علامت شماره یک مبنی بر اینکه شما دچار فابینگ هستید، تلفن همراه شما است. اگر تلفن شما همیشه با شماست، چون می‌ترسید تماس، اعلانات یا به روزرسانی وضعیت را از دست بدهید، احتمالاً دچار فابینگ هستید.

 

سه نشانه دچار بودن به فابینگ به این شرح است:

همزمان دو مکالمه دارید، یکی از طریق تلفن و و یکی با شخص روبرویتان. شما به احتمال زیاد هیچکدام از این دو مکالمه را با موفقیت انجام نمی‌دهید و مطمئناً فیوب "Phub" (دچار فابینگ) هستید.

 

سرمیز یا سفره غذا یا دیگر موقعیت‌های اجتماعی با تلفن خود مشغول می‌شوید. قرار دادن تلفن کنار بشقاب غذا علامت هشداری است که نشان می‌دهد به زودی ارتباطات خانوادگی تان دچار اختلال خواهد شد. 

یادتان باشد، حتی لازم نیست تلفن خود را در حین مکالمه لمس کنید تا روی رابطه شما تأثیر منفی بگذارد. یک مطالعه نشان داده است که تنها وجود تلفن در دستان یا کنار شما باعث می‌شود همسر، فرزند، خانواده یا دوستان و همکارانتان کمتر با شما ارتباط برقرار کنند. 

 

 بدون چک کردن تلفن نمی‌توانید شام، نهار یا صبحانه تان را تمام کنید. این نشانه‌ای از دلهره و ترسی واقعی در شماست. ترسِ از دست دادن تماس، پیام یا پست جدیدی در شبکه‌های اجتماعی. 

 

 

اگر فکر کردن به خارج شدن و کنار گذاشتن شبکه‌های اجتماعی شما را عصبی کرده و مزاجتان را به هم می‌ریزد، تنها نیستید. در واقع، یک مطالعه نشان داده که تمایل به بررسی و چک کردن شبکه‌های اجتماعی بیشتر از میل به رابطه جنسی است. 

اما این بدان معنا نیست که شما نمی‌توانید روش‌های دیگری را بدون توجه بی‌وقفه، برای چک کردن رسانه‌های اجتماعی یاد بگیرید و از دچار شده به فابینگ پرهیز کنید.

 

وقتی زمان غذا خوردن است، اعم از صبحانه، نهار یا شام، مهم نیست کجا هستید، تلفن را کنار بگذارید. اگر فکر می‌کنید اعلان یک پیام می‌تواند حواس شما را پرت کند، تلفن خود را نیز در حالت «مزاحم نشوید» یا "هواپیما" قرار دهید. 

هر وعده غذایی را به به موقعیتی برای گفتگو و صحبت کردن با همسر، فرزندان، خانواده، دوستان یا همکاران تبدیل کنید و با آن‌ها گفت و شنودی صمیمانه داشته باشید. ممکن است در ابتدا از این اجبار احساس خوبی نداشته باشید، اما به زودی با گفتگوی رو در رو احساس راحتی بیشتری خواهید کرد.

 

وقتی به خانه بر می‌گردید یا پس از اتمام کار روزانه حداقل برای دو ساعت تلفن خود را در جایی دور از دست قرار دهید. مثلا در ماشین یا در کشوی میز یا در جیب کت. ممکن است روز‌های اول احساس کنید عضوی را از دست داده اید، اما نترسید که تلفن خود را دور از دسترس قرار داده اید - و آن را در همانجا بگذارید.

 مطمئن باشید هر پیام یا علان یا به روز رسانی در گوشی شما منتظر می‌ماند و ناپدید نمی‌شود. برای تماس‌های ضروری از تلفن ثابت یا یک گوشی معمولی غیر هوشمند استفاده کنید.

 

نیاوردن تلفن به سر میز یا سفره غذا یا گذاشتن آن در ماشین یا جیب کت را به چالشی برای خود تبدیل کنید و برای پیروزی در آن تلاش کنید. این گونه انگیزه مضاعفی برای پرهیز از فابینگ خواهید داشت که به شما کمک می‌کند اوقاتی را در روز از تلفن هوشمندتان دور باشید.

 علاوه بر این‌ها به تدریج چالش‌های دیگری برای خود ایجاد کنید یا ان را با دیگران به اشتراک بگذارید.

 

 

اگر می‌خواهید به یکی از عزیزان خود کمک کنید تا از فابینگ دست بردارد، این سه مرحله برای شروع وجود دارد:

 

اگر می‌خواهید وقتی کنار همسر، فرزند، اعضای خانواده یا دوست خود نشسته اید مورد فابینگ قرار نگیرید و به آن‌ها کمک کنید که دچار فابینگ نشوند، مثال خوبی برای آن‌ها باشید. 

 

وقتی کنار آن‌ها روی مبل نشسته اید، تلفن خود را کنار بگذارید. از آن‌ها نخواهید تا در زمان دیدارتان چیزی را در گوشی شان به شما نشان دهند. با سایر افرادی که نشسته اند وارد گفتگو شوید. مطمئن باشید آن‌ها این نکته را خواهند فهمید. 

 

هیچ چیز مثل عشق و محبت اثر گذار نیست. اگر کسی که با او ارتباط دارید عادت به فابینگ دارد، با او راجع به این مساله صحبت کنید و به او بگویید که فابینگش چه تاثیر بدی روی روابط شما می‌گذارد. اگر نمی‌توانید این مطلب را رو در رو بگویید برایش یک ایمیل بدهید یا پیغام بگذارید.

 

 در هر صورت به آن‌ها بگویید که این کار را دوست ندارید و سپس به آن‌ها کمک کنید تا عادت‌های بهتری پیدا کنند.

 

فابینگ اعتیاد واقعی نیست، اما یک مشکل انگیزشی است. رفتار‌های آموخته شده مدتی طول می‌کشند تا از بین بروند، بنابراین صبور باشید و ان‌ها را درک کنید، اما در ضمن محکم باشید و از خواسته تان عقب نشینید.

 

به طور کلی، این نتایج یادآوری خوبی است که بدانیم اگرچه تلفن‌های هوشمند ما می‌توانند کار‌های بسیاری را برای ما انجام دهند، اما یک چیز را نه تنها نمی‌توانند انجام دهند بلکه ممکن است بر آن تاثیر منفی بگذارند و آن حفظ روابط ما با افرادی است که دوستشان داریم.

 به هر حال برای آنکه در خانواده بیشتر حضور داشته باشید، وقتی به خانه می‌رسید، گوشی هوشمند خود را در جیب خود بگذارید!