صفر تا صد ماجرای سوریه نخستین بار در شبکه مستند

به گزارش خبرنگار حوزه رادیو تلویزیون گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما، سیاوش سرمدی تهیه کننده و کارگردان این اثر با اشاره به سوژه این مجموعه مستند گفت: این فیلم مستند روزشمار اتفاقات و بحران‌های سوریه است. از زمینه‌های شکل‌گیری آن در سال ۲۰۱۱ تا سال ۲۰۱۸ که می‌توان گفت تقریبا جنگ تمام شده است را روایت کرده است. پس از سال ۲۰۱۸ می‌توان گفت که جنگ به غیر از چند درگیری پراکنده تمام شده و اتفاقات بیشتر سیاسی بوده است.
وی با اشاره به حجم بالای اتفاقات و حوادث در سوریه گفت: از آنجا که حجم حوادثی که در سوریه رخ داده بسیار زیاد است و بازیگران بسیار زیادی دارد، با کار سختی مواجه بودیم. این قدر اتفاقات در سوریه زیاد بوده است که حتی افرادی که درگیر آن بوده و مسئولیت داشتند نیز همه جزئیات را نمی‌دانند و بنابراین با موضوع پیچیده‌ای روبه‌رو هستیم. برای مثال خیلی از کشور‌ها در طول این سال‌ها موضع‌شان نسبت به این بحران و داعش تغییر کرد. برای مثال عربستان در نیمه اول اتفاقات بازیگر اصلی بوده، اما بعدا قطر و ترکیه او را حذف کردند. البته در مجموع باید بگویم که ایده کلی‌مان از ساخت این مستند پاسخ به این پرسش مهم است که «چرا ایرانیان باید در سوریه حضور داشته باشند؟»
این مستندساز درخصوص بازیگرانی که در سوریه ایفای نقش کردند توضیح داد و گفت: در ابتدای بحران سوریه، قطر، عربستان، امارات و ترکیه در یک جبهه بوده و ایران نیز در کنار سوریه بود، اما در سال ۲۰۱۴، ایران، روسیه را در کنار خود آورد تا بتواند در نبرد‌های هوایی موفقیت بیشتری به دست بیاورد. با آمدن روسیه، تقریبا عربستان حذف می‌شود چرا که عربستان و قطر در موضوع اخوان المسلمین به اختلاف می‌خورند و همین موضوع باعث می‌شود که ترکیه و قطر نیز در کنار عربستان نباشند.
آقای سرمدی با اشاره به این که این مجموعه مستند نگاهی متفاوت به بحران در سوریه داشته و با مستند‌هایی که تاکنون ساخته شده است، تفاوت دارد، گفت: در این سال‌ها، نگاه ما به سوریه بیشتر نگاه ارزشی بوده است و همین موضوع باعث شده که نتوانیم حوادث را به خوبی تحلیل کنیم. برای مثال از نظر ما داعش وابسته به عربستان است در حالی که عربستان در دوره‌هایی از داعش حمایت کرده و در دوره‌هایی دیگر از او حمایت نکرده است. روایت ما در این فیلم کمی متفاوت با روایت‌هایی است که تاکنون بیان شده است. در این فیلم با هیچ مسؤول ایرانی صحبت نشده و تمام مصاحبه شوندگان مسؤولان خارجی‌اند. حتی حدود ۳۰-۴۰ درصد مصاحبه‌شوندگان ما معارضین هستند، یعنی کسانی که با بشار اسد مخالف بوده اند و در این فیلم نظرشان را می‌شنویم.
او در خصوص چرایی صحبت با معارضین در این فیلم مستند گفت: درست است که توطئه‌ای برای برهم ریختن سوریه طراحی شده بود، اما باید به زمینه‌های آن نیز توجه می‌کردیم. بالاخره نارضایتی‌هایی وجود داشته و شاید این موضوعات نیز در شکل‌گیری بحران در سوریه بی‌تأثیر نباشد.
وی اضافه کرد: در این فیلم با افرادی حرف زدیم که پیشتر حتی در مستند‌های خارجی هم حرف نزده بودند. برای مثال با رابرت فیسک، خبرنگار ایندیپندنت مصاحبه کردیم که یکی از تحلیل‌گران برجسته خاورمیانه است و به تازگی درگذشته است. با مسؤولان جنبش حماس گفتگو کردیم و ... این مستند در ۵ کشور تصویربرداری شده و نخستین کاری است که در جهان ساخته شده و مسؤولان حماس درباره اتفاقاتی ناگفته توضیح می‌دهند.
کارگردان مستند «سوریه، پرونده یک بحران بزرگ» با اشاره به روند تولید این فیلم گفت: ساخت این مستند نزدیک به ۴ سال طول کشیده است. از سال ۱۳۹۵ تولید را آغاز کردیم و تا امسال ادامه داشته است. خیلی از اتفاقاتی که در ماه‌های اخیر رخ می‌دهد و بدان پرداختیم در سال ۱۳۹۵ اصلا رخ نداده بود. در ابتدا ۴ قسمت ساختیم، اما این قدر اتفاقات جدیدتر رخ داد که تصمیم گرفتیم ۴ قسمت دیگر بسازیم. البته باید بگویم که تلاش کردم در حد استاندارد رسانه روایت بی‌طرفانه‌ای از این بحران ارائه بدهم.
مستند «سوریه، پرونده یک بحران بزرگ» تولید مشترک مرکز مستند سوره و شبکه مستند است و از امشب پنجشنبه ۲۲ آبان در جدول پخش شبکه مستند قرار گرفته است. این مجموعه پنجشنبه‌ها ساعت ۲۲ از شبکه مستند پخش و روز‌های یکشنبه ساعت ۲۰ بازپخش می‌شود.