میراث «استاد سخن» در گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک

به گزارش خبرنگار حوزه فرهنگ و هنر گروه علمی فرهنگی هنری خبرگزاری صدا و سیما به نقل از روابط عمومی کتابخانه و موزه ملی ملک؛ هم‌زمان با یکم اردیبهشت، روز بزرگداشت ابومحمد مشرف‌الدین مصلح بن عبدالله بن مشرف متخلص به «سعدی» با گزیده‌ای از آثار کتابخانه و موزه ملی ملک در پیوند با این شاعر و سخن‌سرای بزرگ ایرانی در هفتم هجری همراه می‌شویم.

 گوناگونی آثار خطی 

بیش از ۳۰ نسخه خطی از آثار سعدی همچون کلیات سعدی، بوستان، گلستان، غزلیات و ترجیع‌بند سعدی در گنجینه کتابخانه ملی ملک نگهداری می‌شود. این آثار در دوره‌های گوناگون تاریخی توسط کاتبانی همچون محمد اسماعیل بن عبدالغنی شیرازی، سلطان‌علی مشهدی، محمدشفیع حسینی و محمدحسین بن میرزا عبدالعظیم ملایری به خط‌های نستعلیق، نسخ و شکسته نستعلیق بر روی کاغذ‌هایی از جنس ترمه، فستقی، فرنگی آهارمهره و ... کتابت شده است.

شماری از نسخه‌های خطی سعدی گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک به آرایه‌های گوناگون تزیینی زینت یافته‌اند. به طور مثال از کلیات سعدی می‌توان یاد کرد که با خط شکسته در سده ۱۳ قمری روی کاغذ ترمه اصفهانی نوشته و با جلد روغنی مجلد شده است. این اثر دارای جدول زرین و هشت سر لوح و پیشانی مذهب زیبا و همچنین تصویر سعدی در یک مجلس و سعدی و میرداماد در مجلس دیگر است.

 معرفی آثار نفیس 

گزیده‌ای از آثار نفیس خطی کتابخانه و موزه ملی ملک در بخش موزه این مؤسسه در نمایش است. نسخه کلیات سعدی از جمله این آثار به شمار می‌آید که به خط نستعلیق شاه محمد کاتب در سده ۱۱ قمری روی کاغذ ترمه نگاشته و با چرم میشن مجلد شده است. این اثر وقفی حاج حسین آقا ملک که پیشینه آن به دوره صفویه بازمی‌گردد، در تالار هزار داستان موزه ملی ملک چشم‌ها را می‌نوازد.

کلیات سعدی به شماره ثبت ۳۹ که میرزا علی نقی شیرازی در سال ۱۳۲۴ قمری کتابت کرده، نفیس‌ترین نسخه خطی مرتبط با موضوع سعدی گنجینه کتابخانه و موزه ملی ملک به شمار می‌آید. این اثر را میرزا محمود نقاش‌باشی شیرازی تجلید کرده و از جمله آثار مجموعه اهدایی بانو عزت‌ملک ملک، دختر بزرگ حاج حسین آقا ملک به کتابخانه و موزه ملی ملک است. اثری چشم‌نواز در بیش از ۵۰۰ صفحه که از نظر کتابت و آرایه‌های هنری همچون تذهیب قابل بررسی است و در تالار آثار اهدایی بانو عزت‌ملک ملک موزه ملی ملک نگهداری می‌شود.

همچنین شماری از مرقع‌های خوش‌نویسی این گنجینه که خوش‌نویسان برجسته کشور در دوره‌های گوناگون همچون صفویه و قاجاریه به اشعار سعدی شیرازی مزین شده است، در تالار خوش‌نویسی و نگارگری موزه ملی ملک در آستانه دید همگان جای گرفته است.

نسخه‌ای از گلستان سعدی نیز به زبان روسی با پیشینه‌ای بیش از ۱۵۰ سال در کتابخانه ملی ملک وجود دارد که در سال ۱۸۵۷ میلادی به چاپ رسیده است.