نقش آفرینی زنان در شورا‌های اسلامی شهر و روستا

به گزارش سرویس پژوهش خبرگزاری صدا وسیما:  شوراهای اسلامی شهر و روستا یکی از مهمترین مظاهر مشارکت مردم در تعیین سرنوشت و نماد مدیریت محلی در کشور هستند.

شورا‌ها با ارتقای مشارکت زنان و رشد استعداد‌های آنان می‌توانند عرصه‌ تجربه آموزی در مدیریت محلی و عمران و آبادانی شهری و روستایی و زمینه ساز ورود و ارتقای نقش زنان در مسئولیت های مهم اجرایی و تقنینی در سطوح بالاتر باشد.

زنان در طول سال‌های بعد از انقلاب، افزایش سطح تحصیلات، آگاهی ها و توانمندیهای علمی، تخصصی و بالابودن میزان حضور آنان در مراکز آموزش عالی و تجارب خوب حضور زنان در عرصه‌های مختلف نشان داده است که میزان موفقیت آنها در امور محوله چشمگیر بوده است. از سوی دیگر، زنان نسبت به شهر و محله خود حساس هستند، ایده‌های مناسب و رویکردهای اجرایی دارند و می‌توان از این نگاه آنها برای مدیریت شهری و روستایی بهره برد.

حضور زنان در عرصه انتخابات و عضویت آنان در شوراهای اسلامی روستا، بخش، شهر، شهرستان و استان از منظری دیگر نیز حائز اهمیت است چراکه نشان‌ دهنده اعتماد قشرهای مختلف مردم از جمله مردان در سپردن کارهای مدیریتی به زنان از طریق فرایند انتخابات است.

حضور قدرتمند زنان فهیم و آگاه و توانمند و خودباور در مراکز تصمیم‏سازی کلان مناطق شهری و روستایی در توجه به خواسته های زنان که نیمی از جمعیت کشور را تشکیل می‏ دهند نیز بسیار موثر است. زنان با حضور تخصصی و موثر خود، اعتماد جامعه به توانمندی خود را افزایش می دهند. در سال های گذشته با توجه به افزایش توانمندیهای زنان شاهد رشد حضور آنان در عرصه رقابتهای انتخابات شوراهای اسلامی نیز هستیم.

مستندات
در دهه اخیر ترکیب جنسی اعضای شوراهای شهر و روستا در سراسر کشور نشان می‌دهد که این شوراها زمینه مشارکت فعال زنان را در رقابت پویا فراهم کرده‌اند. تعداد زنان فعال در این شوراها، حتی در شهرستان‌های کوچک بیانگر ایجاد زمینه فعالیت اجتماعی برای زنان است.

شوراهای اسلامی شهر و روستا از نخستین دوره آغاز به کار خود تاکنون که در ماه های پایانی دوره پنجم بسر می‌بریم، میزبان حضور زنانی بوده‌اند که از سوی جامعه محلی خود برگزیده شده و راهی شوراهای اسلامی شهر و روستا شده‌اند. بر اساس آمارهای موجود ، تعداد داوطلبان به تفکیک جنسیت در 5 دوره شوراهای شهر و روستا بدین قرارند:


هم اکنون در حوزه‌های مدیریت شهر و روستا، ۳۵۴۷ زن عضو شوراهای اسلامی روستاها و ۲۳۹۳ نفر نیز دهیار زن هستند، همچنین در مدیریت شهری نیز ۴۸۲ زن عضو شوراهای اسلامی شهر و ۸ زن هم به عنوان شهردار مشغول به فعالیت هستند. قریب به ۳۷ هزار دهیاری در اقصی نقاط کشور فعالیت می کنند که در این میان زنان از بدو شکل‌گیری دهیاری‌ها حضور پویا و فعالی در عرصه مدیریت روستایی به نمایش‌ گذاشته‌اند. سهم‌ بانوان دهیار در سال ۹2 با رشد ۴۳ درصدی به ۲۱۶۷ نفر و با آغاز دوره پنجم شوراهای اسلامی تا کنون به ۲۳۹۳ نفر افزایش یافته است.

در این میان زنان عضو شوراهای روستا نیز سهم مهمی را به خود اختصاص داده اند که به طور مثال در دوره چهارم شوراها، تعداد ۲۴۲۸ نفر از زنان، عضو شوراهای روستا بوده و در دوره پنجم شوراهای اسلامی نیز این تعداد به ۳۵۴۷ نفر افزایش یافته است که رشد تقریبا ۵۰ درصدی را شاهد هستیم که استان های خراسان رضوی، کرمان، مازندران، سیستان و بلوچستان و گیلان به ترتیب دارای بیشترین دهیاران زن در پنجمین دوره شوراهای اسلامی هستند.



و اینک برای ششمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا (سال1400) ، بیش از 298 هزار نفر ثبت نام کرده اند که بیش از ۸ درصد داوطلبان، از جامعه زنان بوده اند که نسبت به دوره قبل، ۲ درصد و نسبت به دوره قبل تر بیش از ۳ درصد افزایش داشته است. به ویژه این که در این دوره از ثبت نام ها، میزان حضور زنان تحصیل کرده رشد قابل ملاحظه ای داشته است.

با توجه به حدود وظائف قانونی و اختیارات شوراهای اسلامی، اهمیت افزایش نقش آفرینی زنان در آبادانی شهر و روستاها بهتر قابل درک است. چنانکه براساس اصل‏ 102 فصل هفتم قانون اساسی، شورای‏ عالی‏ استانها حق‏ دارد در حدود وظایف‏ خود طرح هایی‏ تهیه‏ و مستقیما یا از طریق‏ دولت‏ به‏ مجلس‏ شورای‏ اسلامی‏ پیشنهاد کند، این‏ طرح ها باید در مجلس‏ مورد بررسی‏ قرار گیرد و بر اساس اصل 103 فصل هفتم قانون اساسی، استانداران‏، فرمانداران‏، بخشداران‏ و سایر مقامات‏ کشوری‏ که‏ از طرف‏ دولت‏ تعیین‏ می شوند در حدود اختیارات‏ شوراها ملزم‏ به‏ رعایت‏ تصمیمات‏ آنها هستند.

پژوهشگر: فریفته هدایتی