اولویت های مجلس آینده درتحقق سیاست های اقتصاد مقاومتی(6)

پژوهش خبری:  دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی فرصت تازه­ای را برای تحقق سیاست ­های اقتصاد مقاومتی فراهم می­ سازد. براین اساس لازم است با معیاری دیگر،فضای فعالیت های انتخاباتی سنجیده شود تا بتوان امید داشت مجلس دهم شورای اسلامی مأموریت مهم واولویت­ های اصلی خود را درتحقق اقتصادمقاومتی با موفقیت پشت سربگذارد.

تحقق اقتصاد مقاومتی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های مقام معظم رهبری در سال‌های اخیر بوده که برآمده از شناخت درست از واقعیات پیرامونی نظام اسلامی است. رسانه ملی نقش مهمی در تحقق این مهم به عهده دارد که در بند 21 سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی ابلاغی بهمن ماه 1392 به آن اشاره شده است.طرح مسائل اساسی کشور در ذیل گفتمان اقتصاد مقاومتی معنا می­ یابد.

این گزارش سعی  دارد با عبور از طرح بحث­ های کلی و شعاری، اقتصاد مقاومتی را در قالب موضوعات و مسائل عینی و ملموس توضیح دهد، تا معیاری برای سنجش دیدگاه­ های نامزدهای انتخابات مجلس شورای اسلامی در سراسر کشور باشد.علاوه بر نامزدها، در بین خواص، نخبگان جامعه و جریان رسانه­ ای کشور نیز فضای توصیف شده، حاکم است و مطالباتی حول مسائل اساسی کشور اتفاق نمی افتد. هدف دیگر طرح مسائل اساسی کشور است، تا ضمن تأثیرگذاری بر جهت گیری نامزدهای کشور، مرجعی باشد برای نخبگان و جریان رسانه­ ای کشور تا مطالبات خود را حول این مسائل ساماندهی کنند.

 در قسمت پنجم از این مجموعه، موضوعات تحقق سیاست برون­گرایی اقتصاد مقاومتی،تقویت «پیمان­ های پولی دوجانبه»، رصد دقیق اجرای  برجام و برداشته شدن تحریم­ ها، تأمین مسکن متناسب با نیاز خانواده، خطر تورم در بازار مسکن، خانه­ های خالی و خانواده­­ های سرگردان، ضرورت احیای بافت­ های فرسوده در کشور به عنوان اولویت­ های اصلی مجلس آینده اشاره شد. در ادامه چند محور دیگر از اولویت­ ها بیان می شود.

1- ارتقای سلامت مردم

مسئله اصلی در نظام سلامت کشور، اولویت درمان بر بهداشت است. به عبارت دیگر برنامه و بودجه وزارت بهداشت متمرکز بر درمان است به همین دلیل متأسفانه در چند دهه اخیر در کشور شاهد رشد تصاعدی شاخص بیماری های غیر واگیردار در جامعه بوده ­ایم. بنابراین نمایندگان مجلس دهم باید ارتقای سلامت مردم را در اولویت قرار دهند. این مؤلفه اساسی ­ترین تغییر در جهت عمومی نظام سلامت است.

2- سیاست گذاری و نظارت بر نظام سلامت

به دلیل پزشک سالاری موجود در سیستم سلامت کشور، شاهد ناکارآمدی در امور مدیریتی نظام سلامت همچون تعرفه گذاری و نظارت بر جامعه پزشکی هستیم که خروجی آن افزایش پرداختی مستقیم مردم بابت دریافت خدمات سلامت به ویژه در مراکز درمانی خصوصی و بروز پدیده هایی همچون زیرمیزی و دریافت آن توسط بعضی از پزشکان هستیم. لذا یکی از فعالیت­ های مهم" نمایندگان مجلس دهم" تغییر این ساختار خواهد بود. به عنوان مثال در قانون برنامه پنجم توسعه بر عدم حضور ذینفعان و سهامداران بخش خصوصی در مناصب حاکمیتی و سیاست گذاری نظام سلامت تاکید شده اما این قانون رعایت نمی شود.

3- عدم شفافیت اطلاعات در بخش درمان 

یکی دیگر از مسائل، عدم اجرایی شدن پرونده الکترونیک سلامت است. بر اساس قانون برنامه پنجم این مهم باید تحقق می یافت اما متأسفانه در سال­ های اخیر این پروژه به حاشیه رفته و پیشرفتی نداشته است. با اجرای این پروژه هر فرد دارای یک   پرونده الکترونیک سلامت شده که تمامی اطلاعات پزشکی وی در آن درج خواهد شد. نبود پرونده الکترونیک سلامت سبب می­ شود که نظارت بر عملکرد پزشک دشوار شود و هزینه های سلامت افزایش یابد. بعلاوه دسترسی به سوابق بیماری که نقش مهمی در تشخیص بیماری دارد، ممکن نخواهد بود و در نتیجه کیفیت ارائه خدمات سلامت کاهش می­ یابد. 

4- ضرورت اجرای طرح پزشک خانواده

طرح پزشک خانواده در صورت اجرای مناسب، نقش بسزایی در پیشگیری از ابتلای بیماران و همچنین کاهش مراجعات غیرضروری به متخصصان خواهد داشت. نمایندگان مجلس دهم باید تلاش خود برای تحقق این پروژه شفافیت ساز در نظام سلامت را به کارگیرند.

5- نظارت بر روند درست بیمه­ های سلامت

از دیگر موانع حرکت به سمت سلامت محوری، عدم نقش آفرینی درست بیمه های سلامت است. در نظام های سلامت موفق، بیمه ها به عنوان خریدار خدمت، به دلیل آنکه نفعشان در بیمار نشدن مردم است، نقش متعادل کننده در هزینه های مصروف نظام سلامت را ایفا می کنند. متأسفانه در کشور ما بیمه­ ها این نقش را ایفا نکرده و نبود شفافیت در عملکردشان نیز مشکلات را دوچندان کرده است که باید این وضعیت اصلاح شود. خطر دیگری که نظام سلامت را تهدید می کند، ایده انتقال بیمه­ ها به وزارت بهداشت است که این ایده نتایج خطرناکی در پی خواهد داشت و مسئله حضور ذینفعان در تصمیم گیری و نظارت را جدی­تر خواهد کرد به نحوی که ارائه دهنده خدمت و خریدار آن در یک بخش متمرکزشده که این مهم خلاف سیاست های کلی سلامت (اصل تفکیک خریدار از ارائه دهنده خدمت) است و زمینه بروز فسادهای سیستمی و ساختاری را به وجود خواهد آورد.

6- طرح تحول نظام سلامت

طرح تحول نظام سلامت به زبان ساده فرایند تزریق پول فراوان بدون اصلاحات ساختاری و مدیریت صحیح منابع است. باوجود سیستم درمان محور و متکی بر منابع، هرچقدر نیز بودجه عمومی سلامت افزایش یابد باز هم کفاف هزینه های زیاد حوزه سلامت را نمی دهد. "نمایندگان مجلس دهم" باید با توجه به مسائل ریشه ای نظام سلامت، از ایجاد چاه ویل جدید برای اداره کشور جلوگیری کنند؛ خصوصا با توجه به کاهش درآمدهای نفتی دولت که ضرورت بهینه مصرف کردن منابع مالی را دوچندان می کند. در شماره بعد اولویت­ های دیگر بررسی خواهد شد.

پژوهش خبری// اسماعیل کوشکباغی