نقش فرهنگی و مدیریتی زنان در اقتصاد مقاومتی

پژوهش خبری: از زمانی که بحث اقتصاد مقاومتی در جامعه مطرح شد، هر کدام از نهادها و ارگان­ها در موقعیت و جایگاه خود به بررسی آن پرداختند؛ اما در این میان نقش نهادهای اجتماعی کوچک­تر همچون خانواده و بالاخص در صدر آن نقش زنان جامعه به عنوان تشکیل دهنده نیمی از جمعیت کشور کمرنگ به نظر می رسد. در حالی که به باور بسیاری از کارشناسان در جامعه امروزی نقش زنان به دلیل حضور اغلب آنها در خارج از منزل به عنوان یک فعال اجتماعی و همچنین نقش مدیریتی­شان در خانواده پررنگ­تر از گذشته به چشم می­ خورد.

نگاهی اجمالی به جایگاه زنان در ترکیب جمعیت ایران که همان49 درصد جمعیت کل کشور را شامل می­ شود و سهم فعالیت زنان با 9/ 11 درصد بیانگر اهمیت نقش آنان در اقتصاد مقاومتی است و درنتیجه نمی ­توان نقش زنان در تولید ملی و توسعه اقتصادی را در حد شعار یا توصیه محدود کنیم.[1]

از آنجایی هم که یکی از مشخصه­ های اقتصاد مقاومتی موضوع استفاده از تولیدات و کالاهای داخلی است،‌ لذا در این میان زنان می­ توانند در جهت بهینه­ سازی و هدفمند کردن مصرف کالای خانوار تلاش کنند. چرا که بسیاری از کالاها در بازار وجود دارد که اولاً وارداتی است و دوماً خانواده نیاز مبرمی به آن ندارد. زنانی که مدیریت اقتصادی خانوار را بر عهده دارند می ­توانند از خرید این کالاها خودداری کنند و آن را در جای مناسب دیگری هزینه کنند. اگر زنان خانوار ما خرید کالای ایرانی را با تقویت غرور ملی گره بزنند، آن‌گاه راهکارهای اقتصاد مقاومتی خیلی ساده‌تر از قبل شکل اجرایی به خود خواهد گرفت، بنابراین افراد جامعه بالاخص زنان با خرید هر کالای تولید داخل در واقع به ایجاد حداقل یک شغل در کشور کمک کرده‌ است. چرا که در حال حاضر هم موضوع اشتغال جوانان این مرز و بوم به یک دغدغه جدی خانواده‌ها تبدیل شده است، پس باید یک موقعیت شغلی را که می‌تواند نصیب فرزندان خودمان باشد با خرید محصولات داخلی رقم بزنیم.

 بررسی نظر کارشناسان درباره نقش زن در تحقق اهداف اقتصاد مقاومتی

حمید حبشی، کارشناس حوزه خانواده[2]

خط مقدم اقتصاد مقاومتی، زن است چراکه مردان همواره در تلاش هستند تا نیازها و خواسته‌های زنان را محق کنند، بنابراین اگر خانم خانه با تغییر نگرش و ذائقه خانواده بتواند مدیریت اقتصادی سالمی را پیاده کند مرد هم به تبع آن مدیریت می‌شود. در حال حاضر خانم‌ها با ایجاد نیازهای کاذب برای خود زندگی را سخت‌تر کرده و به‌دنبال آن نارضایتی در جامعه افزایش پیدا کرده است.

حجت‌الاسلام‌و‌المسلمین علی کریمی[3]

نهادینه‌کردن مصرف محصولات داخلی از مهم‌ترین نقش‌های زنان در تحقق اقتصاد مقاومتی است: برای اینکه به اهداف اقتصاد مقاومتی دست یابیم لازم است با فرهنگ­ سازی خرید محصولات داخلی را ارجحیت بخشیم. از آنجا که خانم‌ها برای خرید منزل تصمیم‌گیرنده نهایی هستند و دوران مردسالاری مدت‌هاست به پایان رسیده است، لازم است تا با برنامه‌ریزی‌های فرهنگی ذهنیت به وجود آمده درباره کالاهای خارجی را تغییر دهیم.  در حال حاضر خرید کالای خارجی کلاس دارد و همه خانم‌ها اگر قرض هم کنند وسایل خارجی تهیه می‌کنند. خانواده‌ها برای تهیه جهیزیه از بانک و آشنایان وام می‌گیرند تا از پس هزینه گزاف خرید کالای خارجی بر‌آیند. اگر این دیدگاه تغییر کند و به قول معروف کالای داخلی مد شود، هم خانواده کمتر دچار دردسر می‌شود و هم‌اینکه به اهداف اقتصاد مقاومتی نزدیک‌تر می‌شویم.

محسن ایمانی، کارشناسان اجتماعی[4]

این در حالی است که معتقد است تنوع‌طلبی و زیاده‌خواهی برخی زنان از مهم‌ترین دلایل نا‌بسامان شدن وضعیت اقتصاد خانواده‌ها و به تبع آن جامعه است. هستند خانم‌هایی که از یک لباس دوبار استفاده نمی‌کنند یا در میهمانی‌ها باید چند ‌جور غذا طبخ کنند و از آن بد‌تر اینکه باید به دلیل ایجاد تنوع مبلمان و دکوراسیون خانه را تغییر دهند و یخچال فریزر معمولی باید به یخچال سایدبای‌ساید تغییر کند. به گفته این کارشناس، تداوم این تنوع‌طلبی‌ها بلای جان اقتصاد ما شده و اگر این زیاده‌خواهی‌ها برطرف شود آسایش در خانواده و جامعه ایجاد می‌شود چرا که هم هزینه این تغییرات تحمیلی بسیار گزاف است و هم‌اینکه برای تأمین این لوازم از کشور ارز خارج می‌شود که به اقتصاد ملی خسارت می‌زند.

عادل پیغامی، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه امام صادق(ع) [5]

در مورد نقش زنان خانه‌دار در اقتصاد مقاومتی گفت: امروزه تا خبر از گرانی مرغ می­ رسد، زنان خانه­ دار ما بیش از مصرف­ شان مرغ خریداری می­ کنند و این مسئله بازار عرضه و تقاضا را با مشکل روبرو می­ کند؛ چراکه عرضه کننده، برای تأمین تقاضای او باید در عرض دو روز فعالیت­هایی را انجام دهد که این فعالیت­ ها به گرانی مرغ می­ انجامد. پس زنان خانه‌دار باید به اندازه نیازشان خرید کنند.

شهناز حمزلوی، مدیرکل تامین اجتماعی لرستان[6]

با تأکید براینکه زنان جایگاه مهمی در مدیریت اقتصادی خانواده دارند، گفت: یکی از مسائل مهم در اقتصاد مقاومتی موضوع صرفه­ جویی است که از این نظر نیز رسالت زنان در حاکمیت مدیریت در خانه و محیط های اجتماعی بسیار سنگین است. اصلاح الگوی مصرف و مدیریت بودجه در خانوار، ساده زندگی کردن و پرهیز از تجمل‌گرایی، استفاده از کالاهای ایرانی به جای کالاهای خارجی، کمک به تولید داخلی است که باید مدنظر قرار گیرد.